9. sınıf · TYT · AYT
İlk ve Orta Çağlarda Türk Dünyası
Asya Hun'da Mete onlu sistemi kullandı. Kök Türkler 552'de Bumin Kağan ile kuruldu. Orhun yazıtları 8. yüzyıldandır. Uygurlar yerleşik hayata geçti. Kut, hükümdarlık yetkisinin gökten geldiği inancıdır.
Hakimiyet %0
Anlatım
Adım 1
Hun
Teoman ve Mete Asya Hun ile anılır. Mete, orduyu onluk sistemle düzenledi. Bu devlet Osmanlı değildir.
Adım 2
Kök Türk
552 Bumin Kağan'ın kuruluşudur. İstemi Yabgu batıyı yönetti. Devlet doğu ve batı kanatlıdır. 630'larda bağımsızlık kesintiye uğradı, 682'de Kutluk ile yeniden kuruldu.
Adım 3
Yazıt
8. yüzyılda Bilge Kağan, Kül Tigin ve Tonyukuk yazıtları dikildi. Türkçenin ilk uzun yazılı belgelerindendir. Yazıt bir destan kitabı değil, siyaset öğüdüdür.
Adım 4
Uygur
Uygurlar tarım, ticaret ve şehir kurdu. Maniheizm ve Budizm görüldü. Yerleşik hayat, Kök Türk göçebeliğinin aynısı değildir.
Adım 5
Kut ve töre
Kut göksel meşruiyettir. Töre yazılı olmayan hukuktur. Kurultay, toyda toplanır. Kut, seçim sandığı değildir.
Günlük örnek
Bir yazıt, taşın üstündeki resmî tutanaktır. Bugün bir anıt kitabesi de olanı kalıcı yazar.
Çözümlü örnek
Kolay
Kök Türkler hangi yıl kuruldu?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Bumin 552'dedir.
Doğru seçenek: 552.
Şunlar bu sorunun cevabı değildir: tımar; yeniçeri; lonca.
552
Orta
Orhun yazıtları kimler adına dikildi?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Yazıtlar ikinci Kök Türk dönemidir.
Doğru seçenek: Bilge Kağan, Kül Tigin, Tonyukuk.
Şunlar bu sorunun cevabı değildir: tımar; yeniçeri; lonca.
Bilge Kağan, Kül Tigin, Tonyukuk
Ayırt
Kut nedir?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Kut gökseldir.
Doğru seçenek: hükümdarlık yetkisinin gökten geldiği inancı.
Şunlar bu sorunun cevabı değildir: tımar; yeniçeri; lonca.
hükümdarlık yetkisinin gökten geldiği inancı
Sıra
Uygurları ayıran hayat nedir?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Uygurlar şehre yerleşti.
Doğru seçenek: yerleşik tarım ve ticaret.
Şunlar bu sorunun cevabı değildir: tımar; yeniçeri; lonca.
yerleşik tarım ve ticaret
Zor
I. Orhun yazıtları Osmanlı'nındır. II. Kök Türkler 552'de kuruldu. III. Kut seçim sandığıdır. Hangileri doğrudur?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Yazıtlar Kök Türk dönemidir. I yanlıştır.
552 doğrudur. II doğrudur.
Kut gökseldir. III yanlıştır.
Yalnız II
Harici video
Videolar güvenilir kanallardan seçildi.
Orta Çağda Türk Devletleri: Göktürkler ve Uygurlar | 9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı | 2026
Hocalara Geldik 9. Sınıf · 14:13
Başka anlatımlar
Yapay zeka öğretmen
Cevabı doğrudan söylemem. Takıldığın adımı yaz. İstersen sana ipucu veririm.
Fotoğraf bu sürümde okunmaz. Soruyu cümleyle yaz, ipucu kazanımın içinde kalır.
Özet
Sık yapılan yanılgı
Yazıtları Uygurlara ve 552'yi 1299'a yazmak iki hatadır. Yazıt Kök Türk, kuruluş 552, Osmanlı 1299'dur.
Kaydet, sonra tekrar sorulur.