9. sınıf · TYT

Maddenin Halleri

Katıda tanecikler düzenli ve birbirine yakındır. Sıvıda birbirinin üzerinden kayar. Gazda birbirinden uzaktır ve kabı doldurur. Erime, katıdan sıvıya, buharlaşma sıvıdan gaza geçiştir. Plazma, çok yüksek enerjide iyonlaşmış hâldir.

Hakimiyet %0

Anlatım

Adım 1

Tanım

Süblimleşme, katının sıvılaşmadan gaza geçmesidir.

Adım 2

Kural

Kırağılaşma, gazın katıya dönmesidir. Bunu bir örnekte yeniden söyle.

Adım 3

Örnek

Basınç ve sıcaklık, hal değişiminin yerini kaydırır.

Adım 4

Kontrol

Tanecik yakın mı, düzenli mi, enerji neye gidiyor bak.

Günlük örnek

Buz erirken sıcaklık bir süre sabit kalır. Alınan enerji, tanecikleri düzenden çözmeye gider.

Çözümlü örnek

Kolay

Katıda tanecikler nasıldır?

Çözümü göster

Titreşir ama yerlerini kolay bırakmaz.
Sonuç: düzenli ve yakın.
Doğru seçenek: düzenli ve yakın.

Sonuç:

düzenli ve yakın

Kural

Erime hangi geçiştir?

Çözümü göster

Düzen bozulur.
Sonuç: katıdan sıvıya.
Doğru seçenek: katıdan sıvıya.

Sonuç:

katıdan sıvıya

Sık hata

Süblimleşme neyi atlar?

Çözümü göster

Katı doğrudan gaza geçer.
Sonuç: sıvı hâli.
Doğru seçenek: sıvı hâli.

Sonuç:

sıvı hâli

Kontrol

Gazın hacmi nasıldır?

Çözümü göster

Tanecikler kabı doldurur.
Sonuç: kabın hacmidir.
Doğru seçenek: kabın hacmidir.

Sonuç:

kabın hacmidir

Zor

«Maddenin Halleri» için üç yargı yazılıyor. Buz erirken sıcaklık bir süre sabit kalır. Alınan enerji, tanecikleri düzenden çözmeye gider. I. Titreşir ama yerlerini kolay bırakmaz II. Düzen bozulur III. Süblimleşme neyi atlar için «katıyı» doğru sanılır Hangileri doğrudur?

Çözümü göster