9. sınıf · TYT · AYT

Dünya'nın Şekli ve Hareketleri

Dünya geoiddir, ekvatorda şişkin, kutuplarda basıktır. 21 Mart ve 23 Eylül ekinoks, 21 Haziran ve 21 Aralık gündönümüdür. Eksen eğikliği yaklaşık 23,5 derecedir. Mevsim bu eğiklikten doğar.

Hakimiyet %0

Anlatım

Adım 1

Şekil

Dünya küre değil geoiddir. Ekvator çevresi kutup çevresinden geniştir. Şekil, güneş ışınlarının geliş açısını enleme göre değiştirir.

Adım 2

Günlük hareket

Dünya batıdan doğuya döner. Bir dönüş 24 saattir. Güneş doğudan doğar, batıdan batar. Günlük hareket mevsimi değil, gece ve gündüzü doğurur.

Adım 3

Yıllık hareket

Dünya Güneş çevresinde yaklaşık 365 gün 6 saatte dolanır. Bu dört saat, dört yılda bir 29 Şubat'ı doğurur. Yıllık hareket tek başına mevsim için yetmez. Eğiklik gerekir.

Adım 4

Ekinoks

21 Mart ve 23 Eylül'de gece ile gündüz eşittir. Güneş ışınları ekvatora dik gelir. Ekinoks, gündönümü değildir.

Adım 5

Gündönümü

21 Haziran'da Kuzey Yarımküre'de en uzun gündüz, 21 Aralık'ta en uzun gecedir. Yengeç dönencesine 21 Haziran'da, Oğlak dönencesine 21 Aralık'ta dik açı gelir.

Günlük örnek

Yazın akşamın geç kararması, eksen eğikliği ve yörünge konumundandır. Eğiklik olmasaydı mevsim bu kadar belirgin olmazdı.

Çözümlü örnek

Kolay

Eksen eğikliği yaklaşık kaç derecedir?

Çözümü göster

Eğiklik mevsimi belirginleştirir.
Doğru seçenek: 23,5.
Şunlar bu sorunun cevabı değildir: eksen dikleşir; ekvator kayar; Ay durur.

Sonuç:

23,5

Orta

21 Mart'ta Güneş ışınları nereye dik gelir?

Çözümü göster

21 Mart ekinokstur.
Doğru seçenek: ekvatora.
Şunlar bu sorunun cevabı değildir: eksen dikleşir; ekvator kayar; Ay durur.

Sonuç:

ekvatora

Ayırt

21 Haziran'da Kuzey Yarımküre'de gündüz nasıldır?

Çözümü göster

Haziran gündönümü kuzeyde yazdır.
Doğru seçenek: en uzundur.
Şunlar bu sorunun cevabı değildir: eksen dikleşir; ekvator kayar; Ay durur.

Sonuç:

en uzundur

Sıra

Günlük hareket neyi doğurur?

Çözümü göster

24 saatlik dönüş gece-gündüzdür.
Doğru seçenek: gece ve gündüzü.
Şunlar bu sorunun cevabı değildir: eksen dikleşir; ekvator kayar; Ay durur.

Sonuç:

gece ve gündüzü

Zor

I. Mevsim yalnız günlük hareketten doğar. II. 21 Haziran'da ışınlar Yengeç dönencesine dik gelir. III. Ekinoksta gece gündüze eşittir. Hangileri doğrudur?

Çözümü göster