9. sınıf · TYT · AYT
Basınç ve Rüzgarlar
Alçak basınçta hava yükselir ve yağış olasılığı artar. Yüksek basınçta hava çöker, gökyüzü açılır. Rüzgâr yüksek basınçtan alçak basınca eser. Meltem, kara ile deniz arasındaki günlük basınç farkıdır.
Hakimiyet %0
Anlatım
Adım 1
Basınç
Basınç, havanın yere uyguladığı ağırlıktır. Yükseldikçe basınç azalır. İzobar aynı basınçları birleştirir.
Adım 2
Alçak ve yüksek
Alçakta hava yükselir, soğur, yoğunlaşırsa yağış olur. Yüksekte hava alçalır, ısınır, yağış güçleşir. «Yüksek basınç fırtınadır» cümlesi genel kural değildir.
Adım 3
Rüzgâr
Rüzgâr, basınç farkını kapatmaya çalışır. Yön, yüksekten alçağa doğrudur. Yer şekli ve dünyanın dönüşü yönü saptırır.
Adım 4
Meltem
Gündüz kara çabuk ısınır, alçak basınç olur, denizden kara eser. Gece kara çabuk soğur, rüzgâr karadan denize döner. Meltem günlük ve yereldir.
Adım 5
Sürekli rüzgâr
Alize, batı ve kutup rüzgârları küresel basınç kuşaklarına bağlıdır. Meltem onların küçültülmüş hâli değildir. Ölçek farklıdır.
Günlük örnek
Yaz öğleden sonra denizden karaya esen serinlik deniz meltemidir. Gece yön tersine dönebilir.
Çözümlü örnek
Kolay
Rüzgâr hangi yönde eser?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Farkı kapatmak için yüksekten alçağa gider.
Doğru seçenek: yüksek basınçtan alçak basınca.
Şunlar bu sorunun cevabı değildir: hava yükselir; meltem durur; enlem değişir.
yüksek basınçtan alçak basınca
Orta
Alçak basınçta hava ne yapar?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Yükselen hava yağış getirebilir.
Doğru seçenek: yükselir.
Şunlar bu sorunun cevabı değildir: hava yükselir; meltem durur; enlem değişir.
yükselir
Ayırt
Gündüz deniz meltemi nereye eser?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Kara gündüz alçak basınç olur.
Doğru seçenek: denizden karaya.
Şunlar bu sorunun cevabı değildir: hava yükselir; meltem durur; enlem değişir.
denizden karaya
Sıra
İzobar nedir?
Çözümü gösterÇözümü gizle
İzobar basınç eğrisidir.
Doğru seçenek: aynı basınçları birleştiren eğri.
Şunlar bu sorunun cevabı değildir: hava yükselir; meltem durur; enlem değişir.
aynı basınçları birleştiren eğri
Zor
I. Rüzgâr alçak basınçtan yüksek basınca eser. II. Alçak basınçta hava yükselir. III. Gündüz meltem denizden karaya eser. Hangileri doğrudur?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Yön ters yazılmıştır. I yanlıştır.
Alçakta yükselme vardır. II doğrudur.
Gündüz denizden eser. III doğrudur.
II ve III
Harici video
Videolar güvenilir kanallardan seçildi.
İklim Elemanları - Basınç ve Rüzgarlar | 9.Sınıf Coğrafya #2024
tonguç 9. SINIF · 49:04
Başka anlatımlar
Yapay zeka öğretmen
Cevabı doğrudan söylemem. Takıldığın adımı yaz. İstersen sana ipucu veririm.
Fotoğraf bu sürümde okunmaz. Soruyu cümleyle yaz, ipucu kazanımın içinde kalır.
Özet
Sık yapılan yanılgı
Rüzgârı alçaktan yükseğe estirmek ve yüksek basıncı her zaman yağışlı sanmak iki hatadır. Rüzgâr yüksekten alçağa eser. Yağış alçak basınçta daha olasıdır.
Kaydet, sonra tekrar sorulur.