8. sınıf
Yapılarına Göre Cümleler
Basit cümlede tek yüklem vardır. Birleşik cümlede bir yüklem ve bir fiilimsi, ya da birden çok yargı bulunur. Sıralı cümle bağımsız yargıları virgül veya bağlaçla yan yana koyar.
Hakimiyet %0
Anlatım
Adım 1
Basit
Tek çekimli fiil varsa ve fiilimsi yoksa cümle basittir. «Çocuk bahçede koştu» basit cümledir. İki sözcük olması basitliği bozmaz.
Adım 2
Birleşik
Fiilimsi, girişik birleşik cümle kurar. «Koşarken düştü» birleşiktir. İçinde iki çekimli yüklem aramak gerekmez.
Adım 3
Sıralı
«Kapıyı açtı, içeri girdi» iki yargı taşır. Virgül yargıları bağlar. Bunu basit sanmak ikinci yüklemi siler.
Adım 4
Bağlı
«Çalıştı ve başardı» bağlı cümledir. Ve, iki bağımsız yargıyı bağlar. Fiilimsi burada yoktur.
Günlük örnek
«Geldi, oturdu» sıralı cümledir. «Gelince oturdu» birleşiktir çünkü gelince fiilimsidir.
Kavram kartı
Sık yapılan yanılgı
Virgüllü her cümleyi sıralı sanmak, ara sözdeki virgülü ikinci yüklem sayar. İkinci bir çekimli fiil yoksa sıralı değildir.
Çözümlü örnek
LGS sorusu
Paragraf: «Çocuk bahçede koştu. Koşarken düştü. Kalktı ve yeniden başladı.» I. İlk cümle basittir. II. Koşarken düştü, fiilimsiyle girişik birleşiktir. III. Her virgül sıralı cümle kurar. Hangileri doğrudur?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Tek yüklem ve fiilimsi yoktur.
Koşarken zarf-fiildir, düştü yüklemdir.
Bu paragrafta sıralama ve ile yapılmıştır. Virgül tek başına ikinci yüklem değildir. III yanlıştır.
I ve II
Kolay
«Koşarken düştü» cümlesi yapıca nasıldır?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Koşarken fiilimsidir.
Tek çekimli yüklem düştü'dür.
Doğru seçenek: girişik birleşik.
girişik birleşik
Orta
«Çocuk bahçede koştu» cümlesi nasıldır?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Tek yüklem vardır ve fiilimsi yoktur.
Sözcük sayısı yapıyı birleşik yapmaz.
Doğru seçenek: basit.
basit
Zor
«Kapıyı açtı, içeri girdi» cümlesi nasıldır?
Çözümü gösterÇözümü gizle
İki çekimli yüklem vardır: açtı ve girdi.
Bu sıralı cümledir.
Doğru seçenek: sıralı.
sıralı
Sınav
«Çalıştı ve başardı» cümlesi hangi yapıdadır?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Ve, iki bağımsız yargıyı bağlar.
Fiilimsi yoktur.
Doğru seçenek: bağlı.
bağlı
Kontrol
I. Tek yüklem ve fiilimsi yoksa cümle basittir. II. Fiilimsi girişik birleşik kurar. III. Her virgül sıralı cümle kurar. Hangileri doğrudur?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Virgül ara sözde de durur.
İkinci yüklem yoksa cümle sıralı olmaz.
Doğru seçenek: I ve II.
I ve II
Harici video
Videolar güvenilir kanallardan seçildi.
7) 8.Sınıf - Türkçe - Cümle Türleri 2 (Yapılarına Göre Cümle) - Mustafa KARA - 2026
Benim Hocam Ortaokul · 22:59
Başka anlatımlar
Yapay zeka öğretmen
Cevabı doğrudan söylemem. Takıldığın adımı yaz. İstersen sana ipucu veririm.
Fotoğraf bu sürümde okunmaz. Soruyu cümleyle yaz, ipucu kazanımın içinde kalır.