İçeriğe geç
Tüm Dersler

1. sınıftan 12. sınıfa, tüm dersler tek yerde.

8. sınıf

Cümlenin Ögeleri

T.8.4.182019Cümlenin ögelerini ayırt eder.

Yüklem yargıyı taşır. Özne işi yapan ya da olan, nesne geçişli fiilin etkilediği, dolaylı tümleç yönelme-bulunma-ayrılma hâlindeki yer, zarf tümleci ise zaman, sebep ve biçimdir.

Hakimiyet %0

Anlatım

Adım 1

Yüklem

Yüklem çoğu kez sondadır ama yer değiştirince görevi değişmez. «Geldi Ali» cümlesinde yüklem hâlâ geldi'dir. İlk sözcüğü özne sanmak sıraya bakmaktır.

Adım 2

Özne ve nesne

«Kimi, neyi?» sorusu nesneyi arar. Belirtili nesne -i hâli taşır. Özne «kim, ne?» ile aranır. Nesneyi özne sanmak bu soruları karıştırır.

Adım 3

Dolaylı tümleç

«Nereye, nerede, nereden?» soruları dolaylı tümleci bulur. Okula, evde, okuldan bu ögedir. Zaman bildiren dün bu sorulara cevap vermez.

Adım 4

Zarf

«Ne zaman, neden, nasıl?» zarf tümlecini bulur. Dün, koşarak, hastalandığı için bu ögededir. Yönelme hâlindeki yeri zarf sanmak hâli soruyla karıştırmaktır.

Günlük örnek

«Ayşe dün okula kitap götürdü» cümlesinde götürdü yüklem, Ayşe özne, kitap belirtisiz nesne, okula dolaylı tümleç, dün zarf tümlecidir.

Kavram kartı

Sık yapılan yanılgı

Cümledeki her ekli sözü nesne sanmak, -de ve -den hâlini de nesne sayar. Nesne belirtme hâli ya da belirtisiz ad tamlamasıdır.

Çözümlü örnek

LGS sorusu

Paragraf: «Ayşe dün okula kitap götürdü. Kapıda Ali'yi gördü. Birlikte içeri girdiler.» I. İlk cümlede Ayşe öznedir. II. Kitap belirtisiz nesnedir. III. Dün, nereye sorusunun cevabıdır. Hangileri doğrudur?

Çözümü göster

  1. İşi yapan Ayşe'dir.

  2. Kitap, -i hâli almadan nesne olmuştur.

  3. Dün zaman bildirir. Nereye sorusu okulayı bulur. III yanlıştır.

Sonuç:

I ve II

Kolay

«Ali dün okula gitti» cümlesinde okula hangi ögedir?

Çözümü göster

  1. Okula, nereye sorusunun cevabıdır.

  2. Dün ise zarf tümlecidir.

  3. Doğru seçenek: dolaylı tümleç.

Sonuç:

dolaylı tümleç

Orta

«Ayşe kitabı okudu» cümlesinde kitabı hangi ögedir?

Çözümü göster

  1. Kitabı, neyi sorusuna cevap verir.

  2. Belirtme hâli onu nesne yapar.

  3. Doğru seçenek: belirtili nesne.

Sonuç:

belirtili nesne

Zor

«Geldi Ali» cümlesinin yüklemi hangisidir?

Çözümü göster

  1. Yüklem yargıyı kuran geldi'dir.

  2. Yer değiştirmek Ali'yi yüklem yapmaz.

  3. Doğru seçenek: geldi.

Sonuç:

geldi

Sınav

«Dün erken uyudu» cümlesinde dün hangi ögedir?

Çözümü göster

  1. Dün, ne zaman sorusuna cevap verir.

  2. Yer hâli taşımadığı için dolaylı tümleç değildir.

  3. Doğru seçenek: zarf tümleci.

Sonuç:

zarf tümleci

Kontrol

I. Yüklem her zaman ilk sözcüktür. II. Nereye sorusu dolaylı tümleci bulur. III. Neyi sorusu nesneyi bulur. Hangileri doğrudur?

Çözümü göster

  1. Yüklem çoğu kez sondadır, her zaman başta değildir.

  2. II ve III doğru sorulardır.

  3. Doğru seçenek: II ve III.

Sonuç:

II ve III

Harici video

Videolar güvenilir kanallardan seçildi.

Cümlenin Ögeleri 📙 8. Sınıf Türkçe #2025LGS

tonguç 8. Sınıf | LGS · 29:33

Başka anlatımlar

Yapay zeka öğretmen

Cevabı doğrudan söylemem. Takıldığın adımı yaz. İstersen sana ipucu veririm.

Fotoğraf bu sürümde okunmaz. Soruyu cümleyle yaz, ipucu kazanımın içinde kalır.

Bu konudan soru çöz