8. sınıf
Madde Döngüleri
Su, karbon ve azot canlı ile cansız ortam arasında döner. Madde yok olmaz, yer ve biçim değiştirir. Döngü bir kez biten bir olay değildir.
Hakimiyet %0
Anlatım
Adım 1
Su
Buharlaşma, yoğunlaşma, yağış ve akış su döngüsünün halkalarıdır. Yer altı suyu da bu döngüye katılır.
Adım 2
Karbon
Bitki karbonu fotosentezle alır. Solunum ve yanma karbonu havaya geri verir. Fosil yakıtı yakmak bu dönüşü hızlandırır.
Adım 3
Azot
Havadaki azotu bazı bakteriler toprağa bağlar. Bitki onu kullanır. Ayrıştırıcılar azotu yeniden ortama bırakır.
Adım 4
Koruma
Döngüyü kesen kirletme, halkanın birini tıkar. Madde kaybolmaz ama canlının kullanacağı yerden uzaklaşabilir.
Günlük örnek
Yağmur yere iner, buharlaşıp yeniden bulut olur. Suyun bittiğini sanmak döngünün bir halkasını son sanmaktır.
Kavram kartı
Sık yapılan yanılgı
Yanan odunun yok olduğunu sanmak, karbonun gaz olarak havaya geçtiğini görmemektir.
Çözümlü örnek
LGS sorusu
Deney tablosu: kapalı bir fanusta su buharlaşıp camda yoğunlaşmış, yeniden toprağa dönmüştür. Yanan odunun karbonu ise karbondioksit olarak havaya geçmiştir. I. Su döngüsünde madde yok olmaz. II. Yanma karbonu gaz hâline taşır. III. Odun yanınca karbon yok olur. Hangileri doğrudur?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Buhar ve damla aynı sudur.
Karbon, karbondioksitin içinde havadadır.
Görünmemek yok olmak değildir. III yanlıştır.
I ve II
Kolay
Yağmurun buharlaşıp yeniden bulut olması hangi döngüdür?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Buharlaşma ve yağış su döngüsünün halkalarıdır.
Sonuç: su döngüsü.
Doğru seçenek: su döngüsü.
su döngüsü
Orta
Bitkinin havadan karbon alması hangi olayla olur?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Fotosentez karbonu besine bağlar.
Yanma ters yönde karbon bırakır.
Doğru seçenek: fotosentez.
fotosentez
Zor
Havadaki azotu toprağa bağlayan canlı grubu hangisidir?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Azot bağlayan bakteriler olmasa bitki atmosferdeki azotu doğrudan kullanamaz.
Sonuç: bazı bakteriler.
Doğru seçenek: bazı bakteriler.
bazı bakteriler
Sınav
Yanan odun için doğru yargı hangisidir?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Karbon havaya geçer.
Yok olmak, döngüyü görmemektir.
Doğru seçenek: karbonu gaz olarak bırakır.
karbonu gaz olarak bırakır
Kontrol
I. Su döngüsü süreklidir. II. Yanma karbonu havaya verir. III. Madde her yangında yok olur. Hangileri doğrudur?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Madde biçim değiştirir, yok olmaz.
III döngüye aykırıdır.
Doğru seçenek: I ve II.
I ve II
Harici video
Videolar güvenilir kanallardan seçildi.
Madde Döngüleri - Konu Özeti📗 8FEN24 #2026LGS
tonguç 8. Sınıf | LGS · 30:07
Başka anlatımlar
Yapay zeka öğretmen
Cevabı doğrudan söylemem. Takıldığın adımı yaz. İstersen sana ipucu veririm.
Fotoğraf bu sürümde okunmaz. Soruyu cümleyle yaz, ipucu kazanımın içinde kalır.