7. sınıf
Fiillerde Yapı
Yapısına göre fiil basit, türemiş veya birleşik olur. Gelmek basittir. Gözlemek, göz köküne -le eki geldiği için türemiştir. Gelivermek birleşik fiildir.
Hakimiyet %0
Anlatım
Adım 1
Tanım
Basit fiilin kökünde yapım eki yoktur. Gel-, yaz-, dur- çekim eki alsa da basit kalır. Geldi sözünde -di çekim ekidir.
Adım 2
Kural
Türemiş fiil, isim veya fiil köküne yapım eki alır. Göz-le-mek, taş-ı-mak bu yolla yeni fiil olur.
Adım 3
Örnek
Soru: «Geldi» fiili yapısına göre nasıldır? Çözüm: Gel- köktür. -di çekim ekidir. Yapım eki olmadığı için fiil basittir. Sonuç: basit.
Adım 4
Kontrol
Kökü ayır. Yanında yapım eki varsa türemiş, ikinci bir fiil varsa birleşik, yalnız çekim varsa basittir.
Günlük örnek
«Başladı» basit, «başladı gitti» anlamca birleşik bir anlatımdır. Kökün yanında yapım eki veya ikinci fiil varsa yapı değişir.
Kavram kartı
Sık yapılan yanılgı
Çekim ekini yapım eki sanmak sık hatadır. Geldi sözündeki -di zaman ekidir. Fiili türetmez.
Çözümlü örnek
Kolay
«Geldi» fiili yapısına göre nasıldır?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Gel- köktür.
-di çekim ekidir.
Doğru seçenek: basit.
basit
Kural
«Gözlemek» neden türemiştir?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Göz isimdir.
-le yapım eki onu fiil yapar.
Doğru seçenek: göz ismine -le eki gelmiştir.
göz ismine -le eki gelmiştir
Sık hata
«Gelebilmek» hangi yapıdadır?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Gelmek ile bilmek bir araya gelir.
Yeterlilik birleşik fiilidir.
Doğru seçenek: birleşik.
birleşik
Kontrol
Hangisi basittir?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Yaz- köküne yalnız -dı çekim eki gelmiştir.
Ötekilerde yapım eki veya ikinci fiil vardır.
Doğru seçenek: yazdı.
yazdı
Zor
Aşağıdaki paragraf «Fiillerde Yapı» konusunu işler. «Başladı» basit, «başladı gitti» anlamca birleşik bir anlatımdır. Kökün yanında yapım eki veya ikinci fiil varsa yapı değişir. I. Gel- köktür II. Göz isimdir III. «Gelebilmek» hangi yapıdadır için «basit» doğru sanılır Hangileri doğrudur?
Çözümü gösterÇözümü gizle
I doğrudur: Gel- köktür.
II doğrudur: Göz isimdir.
III doğru değildir. Gelmek ile bilmek bir araya gelir. Yeterlilik birleşik fiilidir.
I ve II
Harici video
Videolar güvenilir kanallardan seçildi.
5) 7.Sınıf - Türkçe - Fiilde Yapı - Basit - Türemiş - Birleşik - Mustafa KARA - 2026
Benim Hocam Ortaokul · 23:11
Başka anlatımlar
Yapay zeka öğretmen
Cevabı doğrudan söylemem. Takıldığın adımı yaz. İstersen sana ipucu veririm.
Fotoğraf bu sürümde okunmaz. Soruyu cümleyle yaz, ipucu kazanımın içinde kalır.