İçeriğe geç

7. sınıf

Fiilde Anlam Kayması

Birleşik fiilde yardımcı fiil, asıl fiilin anlamına yeterlilik, tezlik, süreklilik veya yaklaşma katar. Yazabilmek yeterlilik, yazıvermek tezlik, yazadurmak süreklilik, yazayazmak yaklaşımdır.

Hakimiyet %0

Anlatım

Adım 1

Tanım

Yeterlilik -ebilmek ile kurulur. «Gelebildim» gitme gücünün olduğunu söyler. Gelemedim, bu gücün yetmediğini söyler.

Adım 2

Kural

Tezlik -iver ile kurulur. «Oturuverdi» ansızın ve çabuk oturdu demektir. Süre uzamamıştır.

Adım 3

Örnek

Soru: «Açayazdı» fiili hangi anlamı taşır? Çözüm: İş bitmemiştir. Açmaya ramak kalmıştır. Bu, yaklaşma anlamıdır. Sonuç: yaklaşma.

Adım 4

Kontrol

Yardımcı fiili ört. Asıl fiil hangi iş, ek hangi renk: güç mü, çabukluk mu, sürer mi, ramak mı.

Günlük örnek

«Kapıyı açtı» bitmiş bir iştir. «Kapıyı açayazdı» ise açmaya çok yaklaşmış ama açmamış demektir.

Kavram kartı

Sık yapılan yanılgı

Yaklaşma -eyazmak ile kurulur. «Düşeyazdım» düşmeye ramak kalmış demektir. İş bitmiş sanılırsa anlam kayar.

Çözümlü örnek

Kolay

«Açayazdı» fiili hangi anlamı taşır?

Çözümü göster
  1. İş bitmemiştir.

  2. Açmaya ramak kalmıştır.

  3. Doğru seçenek: yaklaşma.

Sonuç:

yaklaşma

Kural

«Oturuverdi» fiilindeki anlam hangisidir?

Çözümü göster
  1. -iver, işin çabuk ve ansızın olduğunu bildirir.

  2. Sonuç: tezlik.

  3. Doğru seçenek: tezlik.

Sonuç:

tezlik

Sık hata

«Gelebildi» cümlesi neyi gösterir?

Çözümü göster
  1. -ebilmek yeterliliktir.

  2. Gelme işi başarılmıştır.

  3. Doğru seçenek: gücün yettiğini.

Sonuç:

gücün yettiğini

Kontrol

«Bakadurdu» hangi kaymayı anlatır?

Çözümü göster
  1. -edurmak, bakmanın bir süre sürdüğünü söyler.

  2. Sonuç: süreklilik.

  3. Doğru seçenek: süreklilik.

Sonuç:

süreklilik

Zor

Aşağıdaki paragraf «Fiilde Anlam Kayması» konusunu işler. «Kapıyı açtı» bitmiş bir iştir. «Kapıyı açayazdı» ise açmaya çok yaklaşmış ama açmamış demektir. I. İş bitmemiştir II. -iver, işin çabuk ve ansızın olduğunu bildirir III. «Gelebildi» cümlesi neyi gösterir için «işin ramak kaldığını» doğru sanılır Hangileri doğrudur?

Çözümü göster
  1. I doğrudur: İş bitmemiştir.

  2. II doğrudur: -iver, işin çabuk ve ansızın olduğunu bildirir.

  3. III doğru değildir. -ebilmek yeterliliktir. Gelme işi başarılmıştır.

Sonuç:

I ve II

Harici video

Videolar güvenilir kanallardan seçildi.

7. Sınıf Anlam Kayması Konu Anlatımı | Zaman Kayması | 2025

Klasikhocacom · 13:32

Başka anlatımlar

Yapay zeka öğretmen

Cevabı doğrudan söylemem. Takıldığın adımı yaz. İstersen sana ipucu veririm.

Fotoğraf bu sürümde okunmaz. Soruyu cümleyle yaz, ipucu kazanımın içinde kalır.

Bu konudan soru çöz