7. sınıf
Anlatım Bozuklukları
Anlatım bozukluğu, cümlenin gereksiz sözcük, çelişen yargı veya özne-yüklem uyumsuzluğu yüzünden anlamını kaybetmesidir. «Geri iade etti» ifadesinde geri sözcüğü gereksizdir.
Hakimiyet %0
Anlatım
Adım 1
Tanım
Gereksiz sözcük, anlamı zaten taşıyan ikinci kelimedir. İade etmek geri vermektir. «Geri iade» birini siler.
Adım 2
Kural
Çelişen yargıda iki hüküm birbirini yok eder. «Kesinlikle belki gelir» cümlesinde kesinlik ile ihtimal aynı anda duramaz.
Adım 3
Örnek
Soru: «Geri iade etti» cümlesindeki bozukluk nedir? Çözüm: İade zaten geri vermektir. Geri sözcüğü aynı işi ikinci kez söyler. Sonuç: gereksiz sözcük.
Adım 4
Kontrol
Cümleyi yüksek sesle oku. Aynı işi iki kez söyleyen kelimeyi ve birbirini yalanlayan iki yargıyı işaretle.
Günlük örnek
«Yarın dün geldi» cümlesi zamanları çeliştirir. Dinleyen, işin hangi günde olduğunu çıkaramaz.
Kavram kartı
Sık yapılan yanılgı
Anlamca yakın iki sözcüğü yan yana koyup ikisini de gerekli sanmak sık hatadır. Biri diğerinin anlamını zaten taşır.
Çözümlü örnek
Kolay
«Geri iade etti» cümlesindeki bozukluk nedir?
Çözümü gösterÇözümü gizle
İade zaten geri vermektir.
Geri sözcüğü aynı işi ikinci kez söyler.
Doğru seçenek: gereksiz sözcük.
gereksiz sözcük
Kural
«Kesinlikle belki gelir» neden bozuktur?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Kesinlikle ile belki aynı anda doğru olamaz.
Biri kesin, biri ihtimaldir.
Doğru seçenek: çelişen yargı.
çelişen yargı
Sık hata
Hangisi anlatım bakımından düzgündür?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Geri verdi, tek bir eylem söyler.
İade ile geri üst üste binmez.
Doğru seçenek: Kitapları geri verdi..
Kitapları geri verdi.
Kontrol
«Kuşlar öttü» cümlesi için doğru yargı hangisidir?
Çözümü gösterÇözümü gizle
İnsan dışı çoğul öznede yüklem tekil olabilir.
Öttü, bu kurala uyar.
Doğru seçenek: yüklem tekil kalabilir.
yüklem tekil kalabilir
Zor
Aşağıdaki paragraf «Anlatım Bozuklukları» konusunu işler. «Yarın dün geldi» cümlesi zamanları çeliştirir. Dinleyen, işin hangi günde olduğunu çıkaramaz. I. İade zaten geri vermektir II. Kesinlikle ile belki aynı anda doğru olamaz III. Hangisi anlatım bakımından düzgündür için «Kitapları geri iade verdi.» doğru sanılır Hangileri doğrudur?
Çözümü gösterÇözümü gizle
I doğrudur: İade zaten geri vermektir.
II doğrudur: Kesinlikle ile belki aynı anda doğru olamaz.
III doğru değildir. Geri verdi, tek bir eylem söyler. İade ile geri üst üste binmez.
I ve II
Harici video
Videolar güvenilir kanallardan seçildi.
Anlatım Bozuklukları 📙 7. Sınıf Türkçe #2025
tonguç 7. SINIF · 25:23
Başka anlatımlar
Yapay zeka öğretmen
Cevabı doğrudan söylemem. Takıldığın adımı yaz. İstersen sana ipucu veririm.
Fotoğraf bu sürümde okunmaz. Soruyu cümleyle yaz, ipucu kazanımın içinde kalır.