5. sınıf
Kök ve Ek
Kök, sözcüğün anlamlı en küçük parçasıdır. Ek, köke ulanır ve görev katar. Gözlükte göz köktür, -lük ektir. Yapım eki yeni sözcük, çekim eki cümledeki görevi kurar.
Hakimiyet %0
Anlatım
Adım 1
Tanım
Kök tek başına anlam taşır. Ek yalnız başına sözcük olmaz.
Adım 2
Kural
Yapım eki anlamı değiştirir: gözden gözlük, yazdan yazar.
Adım 3
Örnek
Soru: Gözlük sözünde kök hangisidir? Çözüm: Göz anlamlı parçadır. -lük ektir. Sonuç: göz.
Adım 4
Kontrol
Kökü ayır. Kalan parça yeni anlam mı katıyor, görev mi veriyor bak.
Günlük örnek
Evler sözünde ev kök, -ler çokluk ekidir. Evcil sözünde -cil yapım ekidir.
Kavram kartı
Sık yapılan yanılgı
Her ek yapım ekidir sanmak çekimi kaçırır. -ler yeni sözcük değil, çokluk kurar.
Çözümlü örnek
Kolay
Gözlük sözünde kök hangisidir?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Göz anlamlı parçadır.
-lük ektir.
Doğru seçenek: göz.
göz
Kural
Evler sözündeki -ler ne ekidir?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Çokluk, sözcüğün cümledeki sayısını gösterir.
Yeni bir kavram üretmez.
Doğru seçenek: çekim eki.
çekim eki
Sık hata
Yazar sözünde -ar ne işe yarar?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Yaz kökünden yazan kişiyi türetir.
Sonuç: yapım eki.
Doğru seçenek: yapım eki.
yapım eki
Kontrol
Ek tek başına sözcük olur mu?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Ek, köke ulanınca görev kazanır.
Sonuç: olmaz.
Doğru seçenek: olmaz.
olmaz
Zor
Aşağıdaki paragraf «Kök ve Ek» konusunu işler. Evler sözünde ev kök, -ler çokluk ekidir. Evcil sözünde -cil yapım ekidir. I. Göz anlamlı parçadır II. Çokluk, sözcüğün cümledeki sayısını gösterir III. Yazar sözünde -ar ne işe yarar için «çoğul eki» doğru sanılır Hangileri doğrudur?
Çözümü gösterÇözümü gizle
I doğrudur: Göz anlamlı parçadır.
II doğrudur: Çokluk, sözcüğün cümledeki sayısını gösterir.
III doğru değildir. Yaz kökünden yazan kişiyi türetir.
I ve II
Harici video
Videolar güvenilir kanallardan seçildi.
Ek ve Kök 📙 5. Sınıf Türkçe #2024
tonguç 5. SINIF · 23:51
Başka anlatımlar
Yapay zeka öğretmen
Cevabı doğrudan söylemem. Takıldığın adımı yaz. İstersen sana ipucu veririm.
Fotoğraf bu sürümde okunmaz. Soruyu cümleyle yaz, ipucu kazanımın içinde kalır.