5. sınıf
Tam Gölge
Tam gölge, opak cismin arkasında ışığın ulaşmadığı karanlık bölgedir. Kaynak yaklaşırsa gölge büyür. Perde uzaklaşırsa gölge büyür. Noktasal kaynak daha keskin gölge verir.
Hakimiyet %0
Anlatım
Adım 1
Tanım
Gölge, ışığın doğrusal yayılmasının sonucudur. Opak cisim ışını tutar.
Adım 2
Kural
Kaynak cisme yaklaşınca engellenen koni genişler, gölge büyür.
Adım 3
Örnek
Soru: Tam gölge nerede oluşur? Çözüm: Işığın ulaşmadığı bölge gölgedir. Sonuç: opak cismin arkasında.
Adım 4
Kontrol
Kaynak, cisim ve perde sırasını çiz. Mesafeyi değiştir, boyu karşılaştır.
Günlük örnek
El fenerini ele yaklaştırınca duvardaki gölge büyür. Işık doğrular boyunca gittiği için cisim ışını keser.
Kavram kartı
Sık yapılan yanılgı
Gölge ışığın bükülerek cismin arkasına dolmasıdır. Tam gölgede ışın ulaşmaz.
Çözümlü örnek
Kolay
Tam gölge nerede oluşur?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Işığın ulaşmadığı bölge gölgedir.
Sonuç: opak cismin arkasında.
Doğru seçenek: opak cismin arkasında.
opak cismin arkasında
Kural
Kaynak cisme yaklaşırsa gölge ne olur?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Engellenen ışın demeti perde üzerinde daha geniş yer kaplar.
Sonuç: büyür.
Doğru seçenek: büyür.
büyür
Sık hata
Saydam cisim tam gölge yapar mı?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Işık geçtiği için arkada karanlık bölge oluşmaz.
Sonuç: hayır.
Doğru seçenek: hayır.
hayır
Kontrol
Gölgenin keskin olması neye bağlıdır?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Noktasal kaynak daha belirli bir sınır bırakır.
Sonuç: kaynağın küçük olmasına.
Doğru seçenek: kaynağın küçük olmasına.
kaynağın küçük olmasına
Zor
«Tam Gölge» gözleminde üç yargı yazılıyor. El fenerini ele yaklaştırınca duvardaki gölge büyür. Işık doğrular boyunca gittiği için cisim ışını keser. I. Işığın ulaşmadığı bölge gölgedir II. Engellenen ışın demeti perde üzerinde daha geniş yer kaplar III. Saydam cisim tam gölge yapar mı için «evet, her zaman» doğru sanılır Hangileri doğrudur?
Çözümü gösterÇözümü gizle
I doğrudur: Işığın ulaşmadığı bölge gölgedir.
II doğrudur: Engellenen ışın demeti perde üzerinde daha geniş yer kaplar.
III doğru değildir. Işık geçtiği için arkada karanlık bölge oluşmaz.
I ve II
Harici video
Videolar güvenilir kanallardan seçildi.
Tam Gölgenin Oluşumu 🟩 5. Sınıf Fen #2025
tonguç 5. SINIF · 15:29
Başka anlatımlar
Yapay zeka öğretmen
Cevabı doğrudan söylemem. Takıldığın adımı yaz. İstersen sana ipucu veririm.
Fotoğraf bu sürümde okunmaz. Soruyu cümleyle yaz, ipucu kazanımın içinde kalır.