12. sınıf · TYT · AYT
Sevr Antlaşması
İTA.12.1.2TYMM 2024Millî Mücadele’nin hazırlık sürecinde yaşanan olaylara ilişkin bakış açısı geliştirebilme
Sevr, 10 Ağustos 1920'de Osmanlı hükûmetinin imzaladığı barış tasarısıdır. Anadolu'yu paylaştırıyordu. TBMM tanımaz; antlaşma yürürlüğe girmedi.
Hakimiyet %0
Anlatım
Adım 1
Tarih ve imza
Antlaşma 10 Ağustos 1920'de Sevr'de imzalandı. İmza, Damat Ferit Paşa hükûmetinin gönderdiği Osmanlı heyetine aittir. Mustafa Kemal bu metne imza atmadı. TBMM antlaşmayı tanımadı.
Adım 2
Paylaşım
İzmir ve çevresi Yunanistan'a bırakılıyor, Doğu Anadolu'da bir Ermenistan öngörülüyor, Kürtler için özerklik kapısı açılıyordu. Boğazlar uluslararası bir yönetime verilecekti. Ordu küçük bir kuvvete indiriliyor, kapitülasyonlar sürüyordu.
Adım 3
Yürürlük
Bir antlaşmanın imzalanması, onun ülkede yürürlüğe girdiği anlamına gelmez. Sevr, TBMM tarafından onaylanmadı ve uygulanamadı. Büyük Taarruz'dan sonra masa değişti. Yerine Lozan geçti.
Adım 4
Siyasal sonuç
Metin, İstanbul hükûmetinin meşruiyetini Ankara karşısında daha da zayıflattı. Millet, paylaşım tasarısına karşı meclisin etrafında toplandı. Sevr, «imzalandı ama işlemedi» cümlesiyle anlatılır.
Adım 5
Ayırt etme
Üç soru yeter. Kim imzaladı: İstanbul hükûmeti. Kim reddetti: TBMM. Yerine hangi metin geçti: Lozan. Bu üç cevap Sevr'i Mondros ve Lozan'dan ayırır.
Günlük örnek
Ev sahibinin vekâlet verdiği kişi, oturanların reddettiği bir satış senedi imzalarsa senet tapuya işlemez. Sevr imzalandı, Ankara onu reddetti, tapu Lozan'da yenilendi.
Çözümlü örnek
Kolay
Sevr hangi gün imzalandı ve kim reddetti?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Gün 10 Ağustos 1920'dir.
İmza İstanbul hükûmetinin heyetindedir.
TBMM metni tanımaz.
10 Ağustos 1920; TBMM reddetti
Orta
Sevr neden yürürlükteki barış antlaşması sayılmaz?
Çözümü gösterÇözümü gizle
İmza tek başına onay değildir.
TBMM onaylamadı.
Yerine Lozan geçti.
TBMM onaylamadı ve uygulanamadı
Madde
Sevr'in Anadolu için öngördüğü paylaşımın yönü nedir?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Batıda İzmir ve çevresi Yunanistan'a ayrılır.
Doğuda Ermenistan öngörülür.
Boğazlar uluslararası yönetime bırakılır.
İzmir Yunanistan'a, doğuda Ermenistan, boğazlar uluslararası
Kişiyi ayır
Sevr'i Lozan heyetinden ayıran imza kime aittir?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Sevr'de Osmanlı hükûmeti heyeti vardır.
Lozan'da TBMM heyeti İsmet Paşa başkanlığındadır.
Mustafa Kemal Sevr'i imzalamadı.
Osmanlı hükûmeti heyeti
Zor
I. Sevr'i TBMM imzaladı. II. Antlaşma Anadolu'yu paylaştırmayı öngörüyordu. III. Yerine Lozan geçti. Hangileri doğrudur?
Çözümü gösterÇözümü gizle
İmza İstanbul hükûmetinindir. I yanlıştır.
Paylaşım maddeleri metindedir. II doğrudur.
Lozan 1923 barışıdır. III doğrudur.
II ve III
Harici video
Videolar güvenilir kanallardan seçildi.
TYT - AYT Tarih - Sevr Barış Anlaşması | TYT - AYT Tarih 2022 #hedefekoş
Hocalara Geldik
Başka anlatımlar
Yapay zeka öğretmen
Cevabı doğrudan söylemem. Takıldığın adımı yaz. İstersen sana ipucu veririm.
Fotoğraf bu sürümde okunmaz. Soruyu cümleyle yaz, ipucu kazanımın içinde kalır.
Özet
Sık yapılan yanılgı
Sevr'i bugün geçerli bir sınır belgesi sanmak yanlıştır. Türkiye'nin sınırları Lozan ve sonra eklenen belgelerle kuruldu. Sevr'i Mondros ile aynı güne koymak da yanlıştır: biri 1918 ateşkesi, öteki 1920 tasarısıdır.
Kaydet, sonra tekrar sorulur.