12. sınıf · TYT · AYT
Saltanatın Kaldırılması
İTA.12.1.3TYMM 2024Millî Mücadele Dönemi’ndeki siyasi ve askerî gelişmelerin yeni Türk devletinin kuruluşuna etkilerini değerlendirebilme
TBMM 1 Kasım 1922'de saltanatı kaldırdı. Hilafet aynı gün bitmedi. Padişahlık ile halifelik birbirinden ayrıldı.
Hakimiyet %0
Anlatım
Adım 1
İki başlılık
Mudanya'dan sonra barış konferansına hem İstanbul hükûmeti hem TBMM çağrılmak istendi. Aynı devleti iki heyet temsil edemezdi. Meclis, 1 Kasım 1922'de saltanatı kaldırarak tek siyasal temsilin kendisi olduğunu yazdı.
Adım 2
Karar
Karar, padişahlığın sonudur. Egemenlik milletin meclisindedir. Vahdettin 17 Kasım 1922'de bir İngiliz gemisiyle İstanbul'dan ayrıldı. Bu gidiş, kararın nedeni değil sonucudur.
Adım 3
Hilafet duruyor
Saltanat kalkınca hilafet hemen kalkmadı. Abdülmecid Efendi halife seçildi; padişah değildi. Siyasal yetkisi yoktu. Hilafet 3 Mart 1924'te kaldırıldı. İki kararı aynı güne yazmak sırayı bozar.
Adım 4
Lozan kapısı
Tek meşru heyet kalınca barış masasına Ankara oturdu. Saltanatın kalkması, Lozan'dan öncedir. Barış 24 Temmuz 1923'tedir. Rejim adı ise henüz cumhuriyet değildir; o ad 29 Ekim 1923'te konur.
Adım 5
Ayırt etme
Üç unvanı ayır. Padişah: 1 Kasım 1922'de biter. Halife: 3 Mart 1924'e kadar vardır. Cumhurbaşkanı: 29 Ekim 1923'te başlar. Aynı aileyi üç ayrı göreve yazmak hatadır.
Günlük örnek
Bir derneğin hem başkanı hem manevi unvanı aynı kişideyse kurul, başkanlığı kapatıp unvanı bir süre ayrı isimde bırakabilir. 1922'de saltanat kapandı, hilafet 1924'e kadar sürdü.
Çözümlü örnek
Kolay
Saltanat hangi gün kaldırıldı?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Yıl 1922'dir.
Ay kasım, gün 1'dir.
Hilafet bu gün bitmez.
1 Kasım 1922
Orta
Kararın diplomasi gerekçesi neydi?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Barış masasına iki heyet çağrılıyordu.
Devleti tek kurul temsil etmeliydi.
TBMM saltanatı kaldırarak tek temsilci oldu.
İstanbul ve Ankara'nın birlikte çağrılması
Halife
Saltanat kalkınca hilafet ne oldu?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Makam hemen kapanmadı.
Abdülmecid halife seçildi.
Siyasal saltanat ona verilmedi.
Hilafet sürdü, halife Abdülmecid oldu
Gidiş
Vahdettin'in İstanbul'dan ayrılması kararın neresindedir?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Karar 1 Kasım'dır.
Ayrılış 17 Kasım'dır.
Gidiş, kararın sonucudur.
Karardan sonra, 17 Kasım 1922
Zor
I. Saltanat 1 Kasım 1922'de kaldırıldı. II. Hilafet aynı gün kaldırıldı. III. Bu karar Lozan'dan öncedir. Hangileri doğrudur?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Saltanat 1 Kasım 1922'dedir. I doğrudur.
Hilafet 3 Mart 1924'tedir. II yanlıştır.
Lozan 24 Temmuz 1923'tedir. III doğrudur.
I ve III
Harici video
Videolar güvenilir kanallardan seçildi.
TYT - AYT Tarih - Saltanatın Kaldırılması | TYT - AYT Tarih 2022 #hedefekoş
Hocalara Geldik
Başka anlatımlar
Yapay zeka öğretmen
Cevabı doğrudan söylemem. Takıldığın adımı yaz. İstersen sana ipucu veririm.
Fotoğraf bu sürümde okunmaz. Soruyu cümleyle yaz, ipucu kazanımın içinde kalır.
Özet
Sık yapılan yanılgı
1 Kasım 1922'de hilafetin de bittiğini sanmak yanlıştır. O gün biten saltanattır. Halifeliğin kaldırılması, Tevhid-i Tedrisat ile aynı gün olan 3 Mart 1924'tür. Vahdettin'in gidişini kararın yerine koymak da eksiktir.
Kaydet, sonra tekrar sorulur.