İçeriğe geç
Tüm Dersler

1. sınıftan 12. sınıfa, tüm dersler tek yerde.

12. sınıf · TYT · AYT

Halifeliğin Kaldırılması

İTA.12.2.1TYMM 2024Türk modernleşmesi çerçevesinde Atatürk Dönemi’nde siyasi alanda yapılan inkılapları neden ve sonuçlarıyla yorumlayabilme

Halifelik 3 Mart 1924'te kaldırıldı. Aynı gün öğretim birleştirildi ve Şeriye ve Evkaf Vekâleti kapatıldı. Saltanat ise 1 Kasım 1922'de bitmişti.

Hakimiyet %0

Anlatım

Adım 1

1922'den kalan makam

Saltanat kalkınca Abdülmecid halife kalmıştı. Makamın siyasal yetkisi yoktu ama adı, meclisin dışında bir otorite gibi durabiliyordu. 3 Mart 1924'te TBMM hilafeti kaldırdı ve hanedan üyelerinin yurt dışına çıkarılmasını kararlaştırdı.

Adım 2

Aynı günkü yasalar

Tevhid-i Tedrisat ile öğretim Milli Eğitim'e bağlandı. Şeriye ve Evkaf Vekâleti kapatıldı. Diyanet İşleri Reisliği kuruldu. Erkan-ı Harbiye Vekâleti Genelkurmay Başkanlığına dönüştü. Bunlar aynı paketin parçalarıdır.

Adım 3

Laiklik takvimi

3 Mart, laikliğin anayasaya yazıldığı gün değildir. «Devletin dini İslam'dır» maddesi 1928'de çıkarıldı. Laik sözü anayasaya 1937'de girdi. Halifeliğin kalkması bu yolun siyasal adımıdır, anayasa kelimesinin kendisi değildir.

Adım 4

Din işleri

Makamın kalkması, ibadetin yasaklandığı anlamına gelmez. Din işleri Diyanet'e bağlandı. Karıştırılan nokta, siyasal unvan ile inancı aynı şey sanmaktır. Kalkan, siyasal-dinsel unvandır.

Adım 5

Ayırt etme

Soruda makamın adı geçiyorsa gün 3 Mart 1924'tür. Öğretim birliği ve Şeriye Vekâleti aynı güne aittir. Saltanat sorusu gelirse 1922'ye dön.

Günlük örnek

Müdürlüğü kapanan bir okulda tabela iner, dersler tek programa bağlanır. 3 Mart 1924'te halifelik tabelası indi, okullar Tevhid-i Tedrisat ile tek öğretime alındı.

Çözümlü örnek

Kolay

Halifelik hangi gün kaldırıldı?

Çözümü göster

  1. Yıl 1924'tür.

  2. Ay mart, gün 3'tür.

  3. Saltanat bu gün değildir.

Sonuç:

3 Mart 1924

Orta

3 Mart 1924'te öğretim alanında hangi karar çıktı?

Çözümü göster

  1. Ayrı okul sistemleri tek çatıya alınır.

  2. Yasanın adı Tevhid-i Tedrisat'tır.

  3. Öğretim Milli Eğitim'e bağlanır.

Sonuç:

Tevhid-i Tedrisat

Kurum

Şeriye ve Evkaf Vekâleti kapanınca din işleri nereye bağlandı?

Çözümü göster

  1. Vekâlet kapanır.

  2. Yerine Diyanet İşleri Reisliği kurulur.

  3. Bu, halifeliğin devamı değildir.

Sonuç:

Diyanet İşleri Reisliği

Anayasa

Laik sözü anayasaya hangi yılda girdi?

Çözümü göster

  1. 3 Mart 1924 makamı kaldırır.

  2. Devlet dini maddesi 1928'de çıkar.

  3. Laik kelimesi 1937'de anayasaya girer.

Sonuç:

1937

Zor

I. Halifelik 1 Kasım 1922'de kaldırıldı. II. Tevhid-i Tedrisat 3 Mart 1924'tedir. III. Laik sözü anayasaya 1937'de girdi. Hangileri doğrudur?

Çözümü göster

  1. 1 Kasım saltanattır. I yanlıştır.

  2. Öğretim birliği 3 Mart 1924'tedir. II doğrudur.

  3. Anayasada laik 1937'dedir. III doğrudur.

Sonuç:

II ve III

Harici video

Videolar güvenilir kanallardan seçildi.

119) Halifeliğin Kaldırılması | Mehmet Celal ÖZYILDIZ - 2026

Retro Yayıncılık

Başka anlatımlar

Yapay zeka öğretmen

Cevabı doğrudan söylemem. Takıldığın adımı yaz. İstersen sana ipucu veririm.

Fotoğraf bu sürümde okunmaz. Soruyu cümleyle yaz, ipucu kazanımın içinde kalır.

Özet

Sık yapılan yanılgı

Halifeliği 1 Kasım 1922'de bitmiş saymak yanlıştır. O gün saltanat bitti. 3 Mart 1924'ü cumhuriyetin ilanı sanmak da yanlıştır. Cumhuriyet 29 Ekim 1923'tedir. Üç tarih üç ayrı karardır.

Kaydet, sonra tekrar sorulur.

Bu konudan soru çöz