12. sınıf · AYT

Özel Görelilik

Özel görelilik, ışık hızının her eylemsiz gözlemci için aynı olduğunu söyler. Hıza yakın giden saatte zaman yavaşlar, hareket yönündeki uzunluk kısalır. Enerji ve kütle E = m c^2 ile bağlıdır.

Hakimiyet %0

Anlatım

Adım 1

Tanım

Işık hızı c, boşlukta sabittir. Cisimler c'ye yaklaşır, klasik toplama c'yi aşmaz.

Adım 2

Kural

Zaman genleşmesi, hareketli saatin durgun gözlemciye göre yavaş ilerlemesidir.

Adım 3

Örnek

Uzunluk büzülmesi yalnız hareket doğrultusundadır. Dik uzunluk aynı kalır.

Adım 4

Kontrol

Hangi saat hareketli, hangi uzunluk paralel bak.

Günlük örnek

Işık hızına yakın bir yolculukta yerdeki ikize göre yolcu daha az yaşlanır. Bu, zamanın gözlemciye bağlı akmasıdır.

Çözümlü örnek

Kolay

Boşlukta ışık hızı gözlemciye göre nasıldır?

Çözümü göster

c, eylemsiz gözlemciler için sabittir.
Sonuç: aynı.
Doğru seçenek: aynı.

Sonuç:

aynı

Kural

Işık hızına yakın saatte zaman ne olur?

Çözümü göster

Zaman genleşmesi budur.
Sonuç: durgun gözlemciye göre yavaşlar.
Doğru seçenek: durgun gözlemciye göre yavaşlar.

Sonuç:

durgun gözlemciye göre yavaşlar

Sık hata

Uzunluk büzülmesi hangi doğrultudadır?

Çözümü göster

Paralel boy kısalır.
Sonuç: hareket doğrultusu.
Doğru seçenek: hareket doğrultusu.

Sonuç:

hareket doğrultusu

Kontrol

E = m c^2 neyi bağlar?

Çözümü göster

Kütle, enerjinin bir biçimidir.
Sonuç: enerji ile kütleyi.
Doğru seçenek: enerji ile kütleyi.

Sonuç:

enerji ile kütleyi

Zor

«Özel Görelilik» için üç yargı yazılıyor. Işık hızına yakın bir yolculukta yerdeki ikize göre yolcu daha az yaşlanır. Bu, zamanın gözlemciye bağlı akmasıdır. I. c, eylemsiz gözlemciler için sabittir II. Zaman genleşmesi budur III. Uzunluk büzülmesi hangi doğrultudadır için «harekete dik» doğru sanılır Hangileri doğrudur?

Çözümü göster