12. sınıf · AYT

Fotoelektrik Olay

Fotoelektrik olayda metal yüzeye düşen foton elektron söker. Eşik frekansının altındaki ışık, şiddeti artsa da elektron koparmaz. Kopan elektronun kinetik enerjisi K = h f − φ bağıntısındadır. φ eşik enerjisidir.

Hakimiyet %0

Anlatım

Adım 1

Tanım

Eşik frekansı f_0 ise φ = h f_0. Bunun altındaki fotonun enerjisi yetmez.

Adım 2

Kural

Işığın şiddeti, birim zamandaki foton sayısını artırır. Her foton aynı enerjiyi taşır.

Adım 3

Örnek

Durdurma gerilimi, en hızlı elektronu durduran potansiyeldir.

Adım 4

Kontrol

Önce frekansı eşikle karşılaştır, sonra artan enerjiyi kinetiğe yaz.

Günlük örnek

Zayıf mor ışık elektron sökerken güçlü kırmızı ışık sökmeyebilir. Belirleyici olan şiddet değil frekanstır.

Çözümlü örnek

Kolay

Eşik frekansının altında ne olur?

Çözümü göster

Fotonun enerjisi iş fonksiyonunu aşamaz.
Sonuç: elektron sökülmez.
Doğru seçenek: elektron sökülmez.

Sonuç:

elektron sökülmez

Kural

K = h f − φ neyin fazlasıdır?

Çözümü göster

Artan enerji elektrona kinetik enerji olarak kalır.
Sonuç: eşik enerjisini aşan kısım.
Doğru seçenek: eşik enerjisini aşan kısım.

Sonuç:

eşik enerjisini aşan kısım

Sık hata

Şiddet artınca ne artar?

Çözümü göster

Daha çok foton, daha çok elektron söker.
Sonuç: sökülen elektron sayısı.
Doğru seçenek: sökülen elektron sayısı.

Sonuç:

sökülen elektron sayısı

Kontrol

Mor ışık söküp kırmızı sökmüyorsa sebep nedir?

Çözümü göster

Enerji frekansa bağlıdır.
Sonuç: morun frekansı eşikten büyüktür.
Doğru seçenek: morun frekansı eşikten büyüktür.

Sonuç:

morun frekansı eşikten büyüktür

Zor

«Fotoelektrik Olay» için üç yargı yazılıyor. Zayıf mor ışık elektron sökerken güçlü kırmızı ışık sökmeyebilir. Belirleyici olan şiddet değil frekanstır. I. Fotonun enerjisi iş fonksiyonunu aşamaz II. Artan enerji elektrona kinetik enerji olarak kalır III. Şiddet artınca ne artar için «her elektronun enerjisi zorunlu» doğru sanılır Hangileri doğrudur?

Çözümü göster