12. sınıf · AYT

Çembersel Hareket

Düzgün çembersel harekette sürat sabittir, hızın yönü her an değişir. Merkezcil ivme a = v^2 / r yarıçapa dik ve merkeze doğrudur. Açısal hız ω ile v = ω r bağıntısı vardır.

Hakimiyet %0

Anlatım

Adım 1

Tanım

Periyot T bir turun süresidir. Frekans f = 1/T. Açısal hız ω = 2π / T.

Adım 2

Kural

Merkezcil kuvvet F = m v^2 / r. Kuvvet merkeze doğru, ivme de öyledir.

Adım 3

Örnek

Sürat sabit olsa da hız değişir çünkü yön değişir. İvme sıfır değildir.

Adım 4

Kontrol

Yarıçapı, sürati ve yönü ayır. Kuvvetin okunu merkeze çiz.

Günlük örnek

Bir ipin ucundaki top dönerken ipi gerersin. O germe, topu merkeze çeken kuvvettir. İp koparsa top o andaki teğet boyunca gider.

Çözümlü örnek

Kolay

Düzgün çembersel harekette ne sabittir?

Çözümü göster

Yön değişir, büyüklük sabit kalabilir.
Sonuç: sürat.
Doğru seçenek: sürat.

Sonuç:

sürat

Kural

Merkezcil ivmenin yönü neresidir?

Çözümü göster

a = v^2 / r merkeze yönelir.
Sonuç: merkeze doğru.
Doğru seçenek: merkeze doğru.

Sonuç:

merkeze doğru

Sık hata

v ile ω bağıntısı nedir?

Çözümü göster

Yay hızı açısal hız ile yarıçapın çarpımıdır.
Sonuç: v = ω r.
Doğru seçenek: v = ω r.

Sonuç:

v = ω r

Kontrol

İp koparsa top nasıl gider?

Çözümü göster

Merkeze çeken kuvvet kalkınca eylemsizlik teğet yolu seçer.
Sonuç: o andaki teğet boyunca.
Doğru seçenek: o andaki teğet boyunca.

Sonuç:

o andaki teğet boyunca

Zor

«Çembersel Hareket» için üç yargı yazılıyor. Bir ipin ucundaki top dönerken ipi gerersin. O germe, topu merkeze çeken kuvvettir. İp koparsa top o andaki teğet boyunca gider. I. Yön değişir, büyüklük sabit kalabilir II. a = v^2 / r merkeze yönelir III. v ile ω bağıntısı nedir için «v = ω / r» doğru sanılır Hangileri doğrudur?

Çözümü göster