12. sınıf · AYT

Söz Sanatları

Teşbihte benzeyen ve benzetilen açıktır. İstiarede benzeyenden biri söylenmez. Mecaz-ı mürselde parça bütünün yerine geçer. Tezat karşıtları bir araya getirir. Hüsn-i talil sonucu güzel bir nedene bağlar.

Hakimiyet %0

Anlatım

Adım 1

Tanım

Teşbihte gibi, kadar veya sanki görülebilir. Benzetme yönü de söylenebilir.

Adım 2

Kural

Açık istiare benzetileni, kapalı istiare benzeyeni söyler. Diğeri gizlidir.

Adım 3

Örnek

Kırk kanatlı gemi ifadesinde kanat yelken olabilir. Parça, bütün gemiyi anlatırsa mecaz-ı mürseldir.

Adım 4

Kontrol

İki taraf da var mı, biri gizli mi, parça bütünü mü tutuyor bak.

Günlük örnek

Ayşe bir çiçektir teşbih, sınıfta çiçekler açtı öğrenciler için istiareye yakındır.

Çözümlü örnek

Kolay

Gözlerin gece gibi cümlesi hangi sanattır?

Çözümü göster

Göz benzeyen, gece benzetilendir.
Sonuç: teşbih.
Doğru seçenek: teşbih.

Sonuç:

teşbih

Kural

Sınıfın çiçekleri güldü öğrenciler için neye yakındır?

Çözümü göster

Çiçek söylenmiş, öğrenci gizlenmiştir.
Sonuç: istiare.
Doğru seçenek: istiare.

Sonuç:

istiare

Sık hata

Tezat ne yapar?

Çözümü göster

Gece ve gündüz aynı dizede çarpışabilir.
Sonuç: karşıtları yan yana getirir.
Doğru seçenek: karşıtları yan yana getirir.

Sonuç:

karşıtları yan yana getirir

Kontrol

Hüsn-i talil neye bağlar?

Çözümü göster

Gerçek neden yerine yakıştırılmış neden durur.
Sonuç: sonucu güzel bir nedene.
Doğru seçenek: sonucu güzel bir nedene.

Sonuç:

sonucu güzel bir nedene

Zor

«Söz Sanatları» için üç yargı yazılıyor. Ayşe bir çiçektir teşbih, sınıfta çiçekler açtı öğrenciler için istiareye yakındır. I. Göz benzeyen, gece benzetilendir II. Çiçek söylenmiş, öğrenci gizlenmiştir III. Tezat ne yapar için «iki şeyi benzetir» doğru sanılır Hangileri doğrudur?

Çözümü göster