12. sınıf · AYT

Cumhuriyet Dönemi Şiiri Garip Akımı

Garip, 1941'de Orhan Veli, Melih Cevdet ve Oktay Rifat'ın gündelik dili ölçü ve uyağın önüne alan şiiridir. Sokağın konuşması şiire girer. Süslü mazmun bırakılır.

Hakimiyet %0

Anlatım

Adım 1

Tanım

Garip, hece ve aruzu zorunlu saymaz. Uyak varsa bile alaycı veya rastlantısal durabilir.

Adım 2

Kural

Konu sıradan hayattır: sokak, para, küçük sevinç. Büyük nutuk şiirin tek yolu değildir.

Adım 3

Örnek

Orhan Veli'nin yalın cümlesi, imgelerin şatafatından çok konuşma diline güvenir.

Adım 4

Kontrol

Ölçü var mı, söz sokaktan mı, mazmun şatafatlı mı bak.

Günlük örnek

Bir şiirde ıstakoz ve kaldırım aynı seste söyleniyorsa Garip'in gündelik malzeme seçimine yakındır.

Çözümlü örnek

Kolay

Garip akımı neyi zorunlu saymaz?

Çözümü göster

Akım, ölçü dayatmasına karşı çıkar.
Sonuç: ölçü ve uyağı.
Doğru seçenek: ölçü ve uyağı.

Sonuç:

ölçü ve uyağı

Kural

Garip'in üç adından biri kimdir?

Çözümü göster

Orhan Veli, Melih Cevdet ve Oktay Rifat öncüdür.
Sonuç: Orhan Veli.
Doğru seçenek: Orhan Veli.

Sonuç:

Orhan Veli

Sık hata

Garip şiirinde malzeme çoğu kez nereden gelir?

Çözümü göster

Sokak konuşması şiire girer.
Sonuç: gündelik hayattan.
Doğru seçenek: gündelik hayattan.

Sonuç:

gündelik hayattan

Kontrol

Mazmun şatafatını bırakmak neye itirazdır?

Çözümü göster

Garip, kalıplaşmış süsü azaltır.
Sonuç: süslü eski şiire.
Doğru seçenek: süslü eski şiire.

Sonuç:

süslü eski şiire

Zor

«Cumhuriyet Dönemi Şiiri Garip Akımı» için üç yargı yazılıyor. Bir şiirde ıstakoz ve kaldırım aynı seste söyleniyorsa Garip'in gündelik malzeme seçimine yakındır. I. Akım, ölçü dayatmasına karşı çıkar II. Orhan Veli, Melih Cevdet ve Oktay Rifat öncüdür III. Garip şiirinde malzeme çoğu kez nereden gelir için «yalnız saray kasidesinden» doğru sanılır Hangileri doğrudur?

Çözümü göster