12. sınıf · TYT · AYT
Çevre Sorunları
Küresel çevre sorunlarının başında iklim değişikliği, ozon seyrelmesi, asit yağmuru, ormansızlaşma ve çölleşme gelir. Sera gazlarının başlıcaları karbondioksit, metan ve diazot monoksittir. Ozon seyrelmesi ayrı bir kimyadır. Montreal Protokolü 1987'de ozon incelten gazları hedefledi.
Hakimiyet %0
Anlatım
Adım 1
Sera
Güneş enerjisi yere iner, yer kızılötesi ışır. Sera gazı bu ışınımın bir bölümünü tutar. Gaz artınca tutulan enerji artar. Başlıca gazlar karbondioksit, metan ve diazot monoksittir. Su buharı da sera gazıdır fakat insan vanası fosil yakıttadır.
Adım 2
Ozon
Stratosferdeki ozon, morötesi ışınımı süzer. Kloroflorokarbon bu ozonu seyreltir. Montreal Protokolü 1987'de bu gazları kısıtladı. Ozon seyrelmesi ile troposferdeki sera ısınması aynı olay değildir. İkisini tek deliğe yazmak yanlıştır.
Adım 3
Asit
Kükürt dioksit ve azot oksitler suyla birleşince yağış asitlenir. Orman ve göl zarar görür. Baca filtresi bu gazı azaltır. Asit yağmuru, sera gazı listesinin tek maddesi değildir.
Adım 4
Arazi
Orman kesilince hem tür azalır hem depolanmış karbon açığa çıkar. Aşırı otlatma ve yanlış sulama çölleşmeyi büyütür. Çölleşme, mevcut çölün haritadaki adıdır diye okunmaz. Verimli toprağın bozulmasıdır.
Adım 5
Eşik
Paris Antlaşması 2015'te küresel ısınmayı 2 derecenin oldukça altında, mümkünse 1,5 derecede tutmayı yazdı. Hedef, geçmişteki bütün ısınmanın silineceği bir söz değildir. Tutulmazsa buz, deniz seviyesi ve kuraklık riski büyür.
Günlük örnek
Kışın camı buğulanmış bir oda, içeri giren ışığı tutup ısıyı bırakmayan örtüye benzer. Sera gazı bu örtünün atmosferdeki adıdır. Ozon deliği ise başka bir camın çatlağıdır.
Çözümlü örnek
Kolay
Montreal Protokolü hangi gazı hedefledi?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Protokol 1987'de CFC'yi kısıtladı.
Doğru seçenek: ozonu incelten kloroflorokarbonu.
Şunlar bu sorunun cevabı değildir: ozonu 1987'de kapatmak; boğazı ticarete açmak; nüfusu 2,1'e bölmek.
ozonu incelten kloroflorokarbonu
Orta
Başlıca sera gazlarından biri hangisidir?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Metan sera gazıdır.
Doğru seçenek: metan.
Şunlar bu sorunun cevabı değildir: ozonu 1987'de kapatmak; boğazı ticarete açmak; nüfusu 2,1'e bölmek.
metan
Ayırt
Asit yağmurunun kaynak gazı hangisidir?
Çözümü gösterÇözümü gizle
SO2 yağışı asitlendirir.
Doğru seçenek: kükürt dioksit.
Şunlar bu sorunun cevabı değildir: ozonu 1987'de kapatmak; boğazı ticarete açmak; nüfusu 2,1'e bölmek.
kükürt dioksit
Sıra
Çölleşme ne demektir?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Süreç, toprağın verimini kaybetmesidir.
Doğru seçenek: verimli toprağın bozulması.
Şunlar bu sorunun cevabı değildir: ozonu 1987'de kapatmak; boğazı ticarete açmak; nüfusu 2,1'e bölmek.
verimli toprağın bozulması
Zor
I. Ozon seyrelmesi ile sera ısınması aynı olaydır. II. Montreal Protokolü 1987'de ozon incelten gazları hedefledi. III. Asit yağmuru yalnız karbondioksitten oluşur. Hangileri doğrudur?
Çözümü gösterÇözümü gizle
İki sorun ayrı kimyadır. I yanlıştır.
Montreal 1987'dedir. II doğrudur.
Asit, kükürt ve azot oksittendir. III yanlıştır.
Yalnız II
Harici video
Videolar güvenilir kanallardan seçildi.
30) AYT Coğrafya - Çevre ve Toplum / Çevre Sorunları ve Türleri - Bayram MERAL - 2025
Benim Hocam · 21:24
Başka anlatımlar
Yapay zeka öğretmen
Cevabı doğrudan söylemem. Takıldığın adımı yaz. İstersen sana ipucu veririm.
Fotoğraf bu sürümde okunmaz. Soruyu cümleyle yaz, ipucu kazanımın içinde kalır.
Özet
Sık yapılan yanılgı
Ozon deliğini küresel ısınmanın kendisi sanmak ve asit yağmurunu yalnız karbondioksite bağlamak iki hatadır. Ozon morötesidir. Asit, kükürt ve azot oksittir.
Kaydet, sonra tekrar sorulur.