11. sınıf · AYT

Tepkime Hızları

Tepkime hızı, birim zamanda derişim değişimidir. Sıcaklık, derişim, yüzey ve katalizör hızı etkiler. Hız denklemindeki üsler deneyle bulunur, her zaman katsayı değildir.

Hakimiyet %0

Anlatım

Adım 1

Tanım

Çarpışma kuramı, uygun yön ve yeterli enerjili çarpışma ister.

Adım 2

Kural

Sıcaklık artınca eşik enerjisini aşan tanecik sayısı artar.

Adım 3

Örnek

Katalizör, daha düşük enerjili bir yol açar ve kendisi tükenmez.

Adım 4

Kontrol

Neyi artırdığını ve hızın nasıl ölçüldüğünü yaz.

Günlük örnek

Toz şeker, kesme şekerden daha hızlı çözünür çünkü yüzeyi büyüktür. Çözünme fizikseldir ama yüzey fikri tepkimede de geçerlidir.

Çözümlü örnek

Kolay

Hız denkleminin üssü nereden bulunur?

Çözümü göster

Katsayı ile üs aynı olmak zorunda değildir.
Sonuç: deneyden.
Doğru seçenek: deneyden.

Sonuç:

deneyden

Kural

Sıcaklık artınca hız neden artar?

Çözümü göster

Eşik aşılır.
Sonuç: yeterli enerjili çarpışma çoğalır.
Doğru seçenek: yeterli enerjili çarpışma çoğalır.

Sonuç:

yeterli enerjili çarpışma çoğalır

Sık hata

Katalizör tepkime sonunda ne olur?

Çözümü göster

Yol değiştirir, kendisi harcanmaz.
Sonuç: tükenmeden kalır.
Doğru seçenek: tükenmeden kalır.

Sonuç:

tükenmeden kalır

Kontrol

Yüzey artınca hız ne olur?

Çözümü göster

Çarpışacak alan büyür.
Sonuç: genellikle artar.
Doğru seçenek: genellikle artar.

Sonuç:

genellikle artar

Zor

«Tepkime Hızları» için üç yargı yazılıyor. Toz şeker, kesme şekerden daha hızlı çözünür çünkü yüzeyi büyüktür. Çözünme fizikseldir ama yüzey fikri tepkimede de geçerlidir. I. Katsayı ile üs aynı olmak zorunda değildir II. Eşik aşılır III. Katalizör tepkime sonunda ne olur için «ürüne dönüşür zorunlu» doğru sanılır Hangileri doğrudur?

Çözümü göster