11. sınıf · AYT

Tork ve Denge

Tork τ = r F sin θ, kuvvetin döndürme etkisidir. Denge için net kuvvet ve net tork sıfır olmalıdır. Moment kolu, kuvvetin doğrultusunun eksene uzaklığıdır.

Hakimiyet %0

Anlatım

Adım 1

Tanım

Saat yönü ve tersi zıt işaret alır. Toplam sıfırsa dönme dengesi vardır.

Adım 2

Kural

Kuvvet eksenden geçiyorsa tork sıfırdır. sin 0 = 0.

Adım 3

Örnek

Çift kuvvet, eşit büyüklükte zıt iki kuvvetin torkudur. Net kuvvet sıfır, tork sıfır olmayabilir.

Adım 4

Kontrol

Ekseni seç, kolu ölç, işaretleri topla. Bunu bir örnekte yeniden söyle.

Günlük örnek

Kapıyı menteşeden iterken az döner, uçtan aynı kuvvetle iterken çok döner. Kol uzamıştır.

Çözümlü örnek

Kolay

Aynı kuvvet kapının ucunda neden daha çok döndürür?

Çözümü göster

τ = r F.
Sonuç: moment kolu uzundur.
Doğru seçenek: moment kolu uzundur.

Sonuç:

moment kolu uzundur

Kural

Kuvvet eksenden geçiyorsa tork nedir?

Çözümü göster

Kol sıfırdır.
Sonuç: 0.
Doğru seçenek: 0.

Sonuç:

Sık hata

Dönme dengesi için ne sıfır olmalıdır?

Çözümü göster

Saat yönü ve tersi birbirini götürür.
Sonuç: net tork.
Doğru seçenek: net tork.

Sonuç:

net tork

Kontrol

Net kuvvet sıfır olup tork sıfır değilse ne olur?

Çözümü göster

Çift kuvvet buna örnektir.
Sonuç: ötelemez ama dönebilir.
Doğru seçenek: ötelemez ama dönebilir.

Sonuç:

ötelemez ama dönebilir

Zor

«Tork ve Denge» için üç yargı yazılıyor. Kapıyı menteşeden iterken az döner, uçtan aynı kuvvetle iterken çok döner. Kol uzamıştır. I. Aynı kuvvet kapının ucunda neden daha çok döndürür için «moment kolu uzundur» doğru sanılır II. Kol sıfırdır III. Dönme dengesi için ne sıfır olmalıdır için «kütle» doğru sanılır Hangileri doğrudur?

Çözümü göster

I doğrudur: Aynı kuvvet kapının ucunda neden daha çok döndürür için «moment kolu uzundur» doğru sanılır.
II doğrudur: Kol sıfırdır.
III doğru değildir. Saat yönü ve tersi birbirini götürür.

Sonuç:

I ve II