11. sınıf · AYT

İtme ve Çizgisel Momentum

Momentum p = m v. İtme J = F Δt = Δp. Net dış kuvvet yoksa toplam momentum korunur. Esnek çarpışmada kinetik de korunur, esnek olmayanda bir kısmı ısı ve şekil değişimine gider.

Hakimiyet %0

Anlatım

Adım 1

Tanım

İtme, kuvvet-zaman grafiğinin alanıdır. Bunu bir örnekte yeniden söyle.

Adım 2

Kural

İç kuvvetler sistemin toplam momentumunu değiştirmez.

Adım 3

Örnek

Durma anındaki büyük kuvvet, süreyi uzatınca azalır. Hava yastığı süreyi uzatır.

Adım 4

Kontrol

Önce sistemi kapat, sonra p önce = p sonra yaz.

Günlük örnek

Duran büyük kütleli cisme küçük bir top çarpınca topun hızı çok değişir. Momentum alışverişi eşittir.

Çözümlü örnek

Kolay

Momentum nedir?

Çözümü göster

Kütle ile hızın çarpımıdır.
Sonuç: m v.
Doğru seçenek: m v.

Sonuç:

m v

Kural

İtme neye eşittir?

Çözümü göster

J = Δp.
Sonuç: momentum değişimine.
Doğru seçenek: momentum değişimine.

Sonuç:

momentum değişimine

Sık hata

Hava yastığı kuvveti nasıl azaltır?

Çözümü göster

Aynı Δp, büyük Δt ile küçük kuvvet ister.
Sonuç: süreyi uzatır.
Doğru seçenek: süreyi uzatır.

Sonuç:

süreyi uzatır

Kontrol

Dış kuvvet yoksa toplam momentum ne olur?

Çözümü göster

İç kuvvetler toplamı değiştirmez.
Sonuç: korunur.
Doğru seçenek: korunur.

Sonuç:

korunur

Zor

«İtme ve Çizgisel Momentum» için üç yargı yazılıyor. Duran büyük kütleli cisme küçük bir top çarpınca topun hızı çok değişir. Momentum alışverişi eşittir. I. Kütle ile hızın çarpımıdır II. İtme neye eşittir için «momentum değişimine» doğru sanılır III. Hava yastığı kuvveti nasıl azaltır için «momentumu yok eder» doğru sanılır Hangileri doğrudur?

Çözümü göster