10. sınıf · TYT

Mercekler

İnce kenarlı mercek ışığı toplar, kalın kenarlı mercek dağıtır. İnce kenarlı mercekte odak gerçek, kalın kenarlıda sanaldır. Mercek formülü 1/f = 1/s + 1/s' bağıntısıyla yazılır. Büyüme, görüntü boyunun cisim boyuna oranıdır.

Hakimiyet %0

Anlatım

Adım 1

Tanım

Gözlükte uzağı göremeyen için ince kenarlı, yakını seçmede kalın kenarlı mercek kullanılır.

Adım 2

Kural

Odak uzaklığı kısa olan mercek daha güçlü kırar.

Adım 3

Örnek

Mercek, aynadan farklı olarak ışığı geçirir.

Adım 4

Kontrol

Kenar ince mi kalın mı, cisim odakta mı bak.

Günlük örnek

Büyüteç ince kenarlı mercektir. Cisim odak içindeyse görüntü düz, sanal ve büyüktür.

Çözümlü örnek

Kolay

Işığı toplayan mercek hangisidir?

Çözümü göster

Kenarlar ince, orta şişkindir.
Sonuç: ince kenarlı.
Doğru seçenek: ince kenarlı.

Sonuç:

ince kenarlı

Kural

Büyüteç hangi mercektir?

Çözümü göster

Odak içindeki cisim büyük görünür.
Sonuç: ince kenarlı.
Doğru seçenek: ince kenarlı.

Sonuç:

ince kenarlı

Sık hata

Kalın kenarlı mercek ışığı ne yapar?

Çözümü göster

Odak sanaldır.
Sonuç: dağıtır.
Doğru seçenek: dağıtır.

Sonuç:

dağıtır

Kontrol

1/f = 1/s + 1/s' neyin formülüdür?

Çözümü göster

f odak, s ve s' uzaklıklardır.
Sonuç: mercek.
Doğru seçenek: mercek.

Sonuç:

mercek

Zor

«Mercekler» için üç yargı yazılıyor. Büyüteç ince kenarlı mercektir. Cisim odak içindeyse görüntü düz, sanal ve büyüktür. I. Kenarlar ince, orta şişkindir II. Odak içindeki cisim büyük görünür III. Kalın kenarlı mercek ışığı ne yapar için «toplar» doğru sanılır Hangileri doğrudur?

Çözümü göster