10. sınıf · TYT

Dalgalar

Dalga, enerjiyi titreşimle taşır. Hız, frekans ve dalga boyunun çarpımıdır: v = f λ. Enine dalgada titreşim ilerlemeye dik, boyuna dalgada aynı doğrultudadır. Frekans, bir saniyedeki tam dalga sayısıdır.

Hakimiyet %0

Anlatım

Adım 1

Tanım

Periyot, bir tam dalganın süresidir. Frekans, periyodun tersidir.

Adım 2

Kural

Dalga boyu, iki ardışık tepe arasındaki uzaklıktır.

Adım 3

Örnek

Ortam değişince frekans aynı kalır, hız ve dalga boyu değişir.

Adım 4

Kontrol

Tepeyi say, süreyi ölç, v = f λ uygula. Bunu bir örnekte yeniden söyle.

Günlük örnek

Bir ipte gönderilen dalga eninedir. Yay sıkışıp gevşiyorsa boyuna dalgadır.

Çözümlü örnek

Kolay

v = f λ içinde λ nedir?

Çözümü göster

İki tepe arası uzaklıktır.
Sonuç: dalga boyu.
Doğru seçenek: dalga boyu.

Sonuç:

dalga boyu

Kural

İpteki dalga hangi türdür?

Çözümü göster

Titreşim, ipe diktir.
Sonuç: enine.
Doğru seçenek: enine.

Sonuç:

enine

Sık hata

Frekans ile periyot nasıl bağlıdır?

Çözümü göster

f = 1 / T.
Sonuç: birbirinin tersidir.
Doğru seçenek: birbirinin tersidir.

Sonuç:

birbirinin tersidir

Kontrol

Ortam değişince hangisi aynı kalır?

Çözümü göster

Kaynağın temposu değişmez.
Sonuç: frekans.
Doğru seçenek: frekans.

Sonuç:

frekans

Zor

«Dalgalar» için üç yargı yazılıyor. Bir ipte gönderilen dalga eninedir. Yay sıkışıp gevşiyorsa boyuna dalgadır. I. İki tepe arası uzaklıktır II. Titreşim, ipe diktir III. Frekans ile periyot nasıl bağlıdır için «eşittir» doğru sanılır Hangileri doğrudur?

Çözümü göster