10. sınıf · TYT · AYT
Yerin Yapısı ve Oluşumu
Yer kabuğu, manto ve çekirdekten oluşur. Levhalar mantonun üstünde hareket eder. Deprem ve volkan levha sınırlarında sıklaşır. Türkiye, Alp-Himalaya kuşağındadır.
Hakimiyet %0
Anlatım
Adım 1
Katman
Kabuk incedir. Manto sıcaktır ve yavaş akar. Çekirdek en içtedir. Deprem dalgaları bu katmanları ayırt etmekte kullanılır.
Adım 2
Levha
Litosfer levhalara bölünmüştür. Levhalar yaklaşır, uzaklaşır ya da yanal kayar. Hareket, yılda santimetre ölçeğindedir. Kıta sabittir sanmak yanlıştır.
Adım 3
Sınır
Uzaklaşan sınırda okyanus ortası sırtı doğar. Yaklaşan sınırda sıradağ ya da hendek oluşur. Yanal sınırda fay kırığı vardır. Kuzey Anadolu Fayı yanal bir sistemdir.
Adım 4
Türkiye
Türkiye üç levhanın yakınında, sıkışan bir kuşaktadır. Deprem bu yüzden sıktır. Ülkeyi depremsiz sanmak jeolojiye uymaz.
Adım 5
Kayaç
Magmatik, tortul ve başkalaşım kayaçları birbirine dönüşebilir. Taş döngüsü bu dönüşümdür. Tortul kayaçta fosil bulunabilir.
Günlük örnek
Kabuk, elmanın ince kabuğu gibidir. Asıl hareket altındaki akışkan katmandadır.
Çözümlü örnek
Kolay
Kuzey Anadolu Fayı hangi hareket tipine örnektir?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Fay yanal kayma sistemidir.
Doğru seçenek: yanal.
Şunlar bu sorunun cevabı değildir: gelgit; meltem; bağıl nem.
yanal
Orta
Türkiye hangi deprem kuşağındadır?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Sıkışma kuşağıdır.
Doğru seçenek: Alp-Himalaya.
Şunlar bu sorunun cevabı değildir: gelgit; meltem; bağıl nem.
Alp-Himalaya
Ayırt
Tortul kayaçta ne bulunabilir?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Tortul katman canlı izi saklar.
Doğru seçenek: fosil.
Şunlar bu sorunun cevabı değildir: gelgit; meltem; bağıl nem.
fosil
Sıra
Levhalar ne kadar hızlı hareket eder?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Hareket yavaştır.
Doğru seçenek: yılda santimetre ölçeğinde.
Şunlar bu sorunun cevabı değildir: gelgit; meltem; bağıl nem.
yılda santimetre ölçeğinde
Zor
I. Levhalar sabittir. II. Kuzey Anadolu Fayı yanal sistemdir. III. Türkiye deprem kuşağındadır. Hangileri doğrudur?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Levhalar hareket eder. I yanlıştır.
Fay yanaldir. II doğrudur.
Ülke kuşaktadır. III doğrudur.
II ve III
Harici video
Videolar güvenilir kanallardan seçildi.
Dünya'nın Tektonik Oluşumu | 10.Sınıf Coğrafya #2025
tonguç 10. SINIF · 36:50
Başka anlatımlar
Yapay zeka öğretmen
Cevabı doğrudan söylemem. Takıldığın adımı yaz. İstersen sana ipucu veririm.
Fotoğraf bu sürümde okunmaz. Soruyu cümleyle yaz, ipucu kazanımın içinde kalır.
Özet
Sık yapılan yanılgı
Depremi yalnız volkan sanmak ve levhayı ülke sınırı sanmak iki hatadır. Deprem fay hareketidir. Levha siyasi sınır tanımaz.
Kaydet, sonra tekrar sorulur.