10. sınıf · TYT · AYT
Dış Kuvvetler
Dış kuvvetler güneş enerjisiyle çalışır. Akarsu, rüzgâr, buzul ve dalga aşındırır, taşır ve biriktirir. Delta, akarsuyun kıyıdaki biriktirmesidir. Türkiye'de buzul şekli sınırlıdır.
Hakimiyet %0
Anlatım
Adım 1
Akarsu
Akarsu yatağını aşındırır, kumu taşır, eğim azalınca biriktirir. Menderes, eğimin azaldığı ovada kıvrımdır. Delta, denizde biriken alüvyondur.
Adım 2
Vadi
Çentik vadi genç ve diktir. Geniş tabanlı vadi olgunlaşmıştır. Kanyon, dirençli kayaçta derinleşmedir. Her vadi delta değildir.
Adım 3
Rüzgâr
Kurak bölgede rüzgâr kumu taşır. Barkan bir kum tepesidir. Türkiye'de geniş çöl yoktur. Rüzgâr şekli her yerde aynı değildir.
Adım 4
Buzul
Buzul vadisi U biçimindedir. Akarsu vadisi daha çok V biçimindedir. Sirk ve moren buzul şeklidir. Türkiye'de yüksek dağlarda eski buzul izi vardır, İskandinavya kadar yaygın değildir.
Adım 5
Dalga
Dalga falezi aşındırır, kumu plajda biriktirir. Kıyı tipi, dağların denize nasıl uzandığına da bağlıdır. Enine kıyıda koy fazladır.
Günlük örnek
Oluktan akan suyun kumu sürüklemesi akarsu aşındırmasıdır. Denize dökülünce kumun yayılması biriktirmedir.
Çözümlü örnek
Kolay
Delta nasıl oluşur?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Delta biriktirmedir.
Doğru seçenek: akarsuyun getirdiğini kıyıda biriktirmesiyle.
Şunlar bu sorunun cevabı değildir: akarsu deltası; plato; baraj.
akarsuyun getirdiğini kıyıda biriktirmesiyle
Orta
Buzul vadisi hangi harfe benzer?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Buzul tabanı yuvarlar.
Doğru seçenek: U.
Şunlar bu sorunun cevabı değildir: akarsu deltası; plato; baraj.
U
Ayırt
Menderes nerede gelişir?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Az eğim kıvrım doğurur.
Doğru seçenek: eğimin azaldığı ovada.
Şunlar bu sorunun cevabı değildir: akarsu deltası; plato; baraj.
eğimin azaldığı ovada
Sıra
Barkan nedir?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Barkan kurak bölge şeklidir.
Doğru seçenek: rüzgârın biriktirdiği kum tepesi.
Şunlar bu sorunun cevabı değildir: akarsu deltası; plato; baraj.
rüzgârın biriktirdiği kum tepesi
Zor
I. Delta buzul körfezidir. II. Buzul vadisi U biçimindedir. III. Menderes az eğimde gelişir. Hangileri doğrudur?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Delta akarsu biriktirmesidir. I yanlıştır.
U vadi buzuldur. II doğrudur.
Menderes ovadadır. III doğrudur.
II ve III
Harici video
Videolar güvenilir kanallardan seçildi.
Türkiye'de Dış Kuvvetler ve Türkiye'nin Yüzey Şekilleri | 10.Sınıf Coğrafya #2025
tonguç 10. SINIF · 36:32
Başka anlatımlar
Yapay zeka öğretmen
Cevabı doğrudan söylemem. Takıldığın adımı yaz. İstersen sana ipucu veririm.
Fotoğraf bu sürümde okunmaz. Soruyu cümleyle yaz, ipucu kazanımın içinde kalır.
Özet
Sık yapılan yanılgı
Delta ile fiyordu, U vadi ile V vadiyi karıştırmak iki hatadır. Fiyort buzul körfezi, delta akarsu biriktirmesidir.
Kaydet, sonra tekrar sorulur.