İçeriğe geç

12. sınıf · AYT

Sapma ve sosyal kontrol

Sapma, bir grubun kuralına uymayan davranıştır. Sosyal kontrol, kuralı hatırlatan bakış, ayıp, ceza veya ödüldür.

Hakimiyet %0

Anlatım

Adım 1

Kısa anlatım

Sapma, davranışın kendisinde sabit bir etiket değildir. Aynı söz bir grupta ayıp, başka grupta normal olabilir. Kural yazılmadan sapma ilan edilmez.

Adım 2

Nasıl ayırt edilir

Sosyal kontrol biçimsel ya da biçimsel olmayabilir. Yasa ve polis biçimseldir. Bakış, dedikodu ve ayıp biçimsel değildir. İkisi de davranışı hizaya çekmeye çalışır.

Adım 3

Örnek durum

Etiket, bir kez yapışınca kişinin başka davranışları da o gözle okunur. Buna etiketleme denir. Tek ihlal, bütün hayatı suç dosyası yapmaz. Yapan kurumun gücü etiketi büyütür.

Adım 4

Sınır

Kontrol her zaman adalet değildir. Kural, bir kesimi dışarıda bırakıyorsa sapma o kesime kolay yapışır. Sosyoloji, kuralın kime yaradığını da sorar.

Günlük örnek

Kütüphanede telefonu açmak sapma sayılır. Aynı telefon teneffüste sapma değildir. Fark, mekânın kuralındadır.

Çözümlü örnek

Kolay

Sapma neye göre belirlenir?

Çözümü göster
  1. Kural olmadan sapma ilan edilmez.

  2. Sonuç: grubun kuralına.

  3. Sapma, bir grubun kuralına uymayan davranıştır. Sosyal kontrol, kuralı hatırlatan bakış, ayıp, ceza veya ödüldür.

Sonuç:

grubun kuralına

Zor

Kütüphanede telefonu açmak sapma sayılır. Aynı telefon teneffüste sapma değildir. Fark, mekânın kuralındadır. «Sapma ve sosyal kontrol» için üç yargı var. I. Kural olmadan sapma ilan edilmez II. Yazılı olmayan baskı biçimsel değildir III. «kuralı siler» bu konuda doğru sanılır. Hangileri doğrudur?

Çözümü göster
  1. I doğrudur. Kural olmadan sapma ilan edilmez.

  2. II doğrudur. Yazılı olmayan baskı biçimsel değildir.

  3. III yanlıştır. Etiket, sonraki okumayı da boyar.

Sonuç:

I ve II

Sık hata

Sapma neye göre belirlenir?

Çözümü göster
  1. Kural olmadan sapma ilan edilmez.

  2. Sonuç: grubun kuralına.

Sonuç:

grubun kuralına

Kontrol

Bakış ve ayıp hangi kontroldür?

Çözümü göster
  1. Yazılı olmayan baskı biçimsel değildir.

  2. Sonuç: biçimsel olmayan.

Sonuç:

biçimsel olmayan

Zor

Etiketleme ne yapar?

Çözümü göster
  1. Etiket, sonraki okumayı da boyar.

  2. Sonuç: tek ihlali bütün hayata yayar.

Sonuç:

tek ihlali bütün hayata yayar

Harici video

Videolar güvenilir kanallardan seçildi.

Sosyoloji - Ünite 10 | Toplumsal Kontrol, Sapma, Suç ve Anomi Teorisi | ATAOF | Mini Kampüs

Mini Kampüs

Başka anlatımlar

Yapay zeka öğretmen

Cevabı doğrudan söylemem. Takıldığın adımı yaz. İstersen sana ipucu veririm.

Fotoğraf bu sürümde okunmaz. Soruyu cümleyle yaz, ipucu kazanımın içinde kalır.

Özet

Sık yapılan yanılgı

Sık yanılgı, sapmayı kan veya karakterle açıklamaktır. Kural değişince eski sapma normalleşebilir. Kontrolün sertliği, ihlalin nedenini tek başına kanıtlamaz.

Kaydet, sonra tekrar sorulur.

Bu konudan soru çöz