İçeriğe geç

11. sınıf · AYT

Gözlem ve deney

Gözlem, olanı değiştirmeden kaydeder. Deney, bir koşulu değiştirip sonucun o değişime bağlı olup olmadığına bakar.

Hakimiyet %0

Anlatım

Adım 1

Kısa anlatım

Gözlemde araştırmacı sahneyi bozmamaya çalışır. Teneffüste kimin sıraya girdiğini yazmak gözlemdir. Müdahale yoksa neden-sonuç iddiası zayıf kalır.

Adım 2

Nasıl ayırt edilir

Deneyde bir koşul değiştirilir, diğerleri tutulur. Buna bağımsız değişken denir. Ölçülen sonuç bağımlı değişkendir. İkisi birden değiştirilirse hangi koşulun işlediği karışır.

Adım 3

Örnek durum

Kontrol grubu, yeni koşulu almayan gruptur. Deney grubu o koşulu alır. İki grubu karşılaştırmadan «yöntem işe yaradı» denmez.

Adım 4

Sınır

Beklenti de sonucu kaydırabilir. Araştırmacı ne çıkacağını çok belli ederse kişi ona göre davranır. Kayıt, yönergeyle aynı cümle olmak zorunda değildir.

Günlük örnek

Aynı çaydanlığın bir gün kapaklı bir gün açık soğumasını saat tutarak izlemek, koşulu değiştiren küçük bir deneydir.

Çözümlü örnek

Kolay

Doğal gözlemde araştırmacı ne yapar?

Çözümü göster
  1. Gözlem, müdahalesiz kayıttır.

  2. Sonuç: olanı değiştirmeden kaydeder.

  3. Gözlem, olanı değiştirmeden kaydeder. Deney, bir koşulu değiştirip sonucun o değişime bağlı olup olmadığına bakar.

Sonuç:

olanı değiştirmeden kaydeder

Zor

Aynı çaydanlığın bir gün kapaklı bir gün açık soğumasını saat tutarak izlemek, koşulu değiştiren küçük bir deneydir. «Gözlem ve deney» için üç yargı var. I. Gözlem, müdahalesiz kayıttır II. Değiştirilen koşul bağımsız değişkendir III. «sonuç kesinleşir» bu konuda doğru sanılır. Hangileri doğrudur?

Çözümü göster
  1. I doğrudur. Gözlem, müdahalesiz kayıttır.

  2. II doğrudur. Değiştirilen koşul bağımsız değişkendir.

  3. III yanlıştır. Tek koşul değişmelidir.

Sonuç:

I ve II

Sık hata

Doğal gözlemde araştırmacı ne yapar?

Çözümü göster
  1. Gözlem, müdahalesiz kayıttır.

  2. Sonuç: olanı değiştirmeden kaydeder.

Sonuç:

olanı değiştirmeden kaydeder

Kontrol

Bağımsız değişken nedir?

Çözümü göster
  1. Değiştirilen koşul bağımsız değişkendir.

  2. Sonuç: araştırmacının değiştirdiği koşul.

Sonuç:

araştırmacının değiştirdiği koşul

Zor

İki koşul birden değişirse ne olur?

Çözümü göster
  1. Tek koşul değişmelidir.

  2. Sonuç: hangi koşulun işlediği karışır.

Sonuç:

hangi koşulun işlediği karışır

Harici video

Videolar güvenilir kanallardan seçildi.

Araştırma Teknikleri: Gözlem ve Korelasyon, Doğal Gözlem, Korelatif Yaklaşım - Arş. Gör. Fatma ŞAHİN

Ankara Düşünce Atölyesi ADA

Başka anlatımlar

Yapay zeka öğretmen

Cevabı doğrudan söylemem. Takıldığın adımı yaz. İstersen sana ipucu veririm.

Fotoğraf bu sürümde okunmaz. Soruyu cümleyle yaz, ipucu kazanımın içinde kalır.

Özet

Sık yapılan yanılgı

Sık yanılgı, az kişilik bir gözlemi kesin yasa sanmaktır. Tekrar ve karşılaştırma olmadan genelleme erken kalır. Gözlem soru üretir. Deney, o soruyu sıkılaştırır.

Kaydet, sonra tekrar sorulur.

Bu konudan soru çöz