11-12. sınıf · AYT
Tümdengelim
Tümdengelim, genel kuraldan tekile iner. Kural «bütün» diyorsa ve örnek kuralın içindeyse sonuç zorunludur.
Hakimiyet %0
Anlatım
Adım 1
Yön
Genel kural önce, tekil örnek sonradır. Tekilden genele çıkan yol tümevarımdır.
Adım 2
Biçim
Bütün A’lar B’dir. Bu bir A’dır. O hâlde bu B’dir.
Adım 3
Bütün
«Bütün» istisna bırakmaz. «Çoğu» dersen sonuç zorunlu olmaz.
Adım 4
İstisna
Kurala sonradan istisna eklemek kuralı değiştirir. Eski sonuç artık zorunlu değildir.
Adım 5
Öncül
Öncüller yanlışsa biçim doğru olsa da sonuç dünyada yanlış çıkabilir. Geçerlilik ile doğruluk ayrı sorulur.
Adım 6
Kontrol
Önce kuralın kapsamını, sonra örneğin o kapsamda olup olmadığını yaz.
Günlük örnek
Bu okuldaki her öğrenci kimlik taşır. Deniz öğrencidir. O hâlde Deniz kimlik taşır.
Çözümlü örnek
Kolay
Tümdengelim hangi yöne gider?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Genel kural öndedir.
Tekil ona uygulanır.
Tümevarım ters yöndedir.
Genelden tekile
Kural
Bütün memeliler akciğerle solur. Balina memelidir. Sonuç nedir?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Balina kuralın içindedir.
Sonuç zorunludur.
Balina akciğerle solur.
Balina akciğerle solur
Sık hata
«Çoğu» ile kurulan sonuç neden zorunlu olmaz?
Çözümü gösterÇözümü gizle
İstisna kalır.
Bütün değildir.
Tekil, istisna olabilir.
İstisna bıraktığı için
Kontrol
Her öğrenci kimlik taşır. Deniz öğrencidir. Sonuç hangisidir?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Deniz kapsamın içindedir.
Kimlik sonucu gelir.
Öğretmen olması çıkmaz.
Deniz kimlik taşır
Zor
I. Tümdengelim genelden tekile iner. II. «Çoğu» zorunlu sonuç verir. III. Bütün A’lar B ise bu A, B’dir. Hangileri doğrudur?
Çözümü gösterÇözümü gizle
I yönüdür.
II yanlıştır.
III kalıbın kendisidir.
I ve III
Harici video
Videolar güvenilir kanallardan seçildi.
Temel Bilgiler: Tümdengelimsel Argümanlar (Wi-Phi / Kablosuz Felsefe)
KhanAcademyTurkce
Başka anlatımlar
Yapay zeka öğretmen
Cevabı doğrudan söylemem. Takıldığın adımı yaz. İstersen sana ipucu veririm.
Fotoğraf bu sürümde okunmaz. Soruyu cümleyle yaz, ipucu kazanımın içinde kalır.
Özet
Tümdengelim, genel kuraldan tekile iner. Kural doğru ve tekil kurala uyuyorsa sonuç zorunludur.
Kaydet, sonra tekrar sorulur.