11-12. sınıf · TYT · AYT
Çıkarım
«P ise Q» doğruysa ve P de doğruysa Q zorunlu olur. Q doğru diye P’yi zorunlu sanmak geçersizdir.
Hakimiyet %0
Anlatım
Adım 1
Koşul
P ise Q. P koşul, Q sonuçtur. Ok tek yönlüdür.
Adım 2
Olumlu kip
P doğruysa Q zorunlu olur. Yağmur yağıyorsa ve koşul doğruysa yer ıslanır.
Adım 3
Ters hata
Q doğru diye P zorunlu değildir. Yer ıslanmışsa hortum da ıslatmış olabilir.
Adım 4
Olumsuz kip
Q yanlışsa P de yanlış olur. Yer kuruysa yağmur yağmamış olur.
Adım 5
Çoğu
«Çoğu» sözü zorunlu sonuç bırakmaz. «Bütün» dersen tümdengelim kapanır.
Adım 6
Biçim
Geçerlilik, sonucun hoş olması değildir. Öncüller doğru ve biçim uygunsa sonuç zorunludur.
Günlük örnek
«Zil çaldıysa teneffüsteyiz» doğruysa zil çalınca teneffüstesindir. Teneffüste olmak zili tek başına kanıtlamaz.
Çözümlü örnek
Kolay
P ise Q ve P doğruysa ne zorunludur?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Olumlu kip geçerlidir.
Q gelir.
P’nin tersi söylenemez.
Q
Kural
Yer ıslanmış diye yağmur yağdı demek neden geçersizdir?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Q’dan P çıkmaz.
Başka neden olabilir.
Hortum da ıslatır.
Başka neden olabileceği için
Sık hata
Yer kuruysa ve koşul doğruysa ne çıkar?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Q yanlıştır.
O zaman P de yanlıştır.
Yağmur yağmamıştır.
Yağmur yağmamıştır
Kontrol
«Çoğu kuş uçar. Bu bir kuştur.» Neden uçar denemez?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Çoğu, bütün değildir.
İstisna kalır.
Zorunlu sonuç yoktur.
Çoğu zorunluluk bırakmadığı için
Zor
I. P ise Q ve P doğruysa Q zorunludur. II. Q doğruysa P zorunludur. III. Q yanlışsa P yanlıştır. Hangileri doğrudur?
Çözümü gösterÇözümü gizle
I olumlu kiptir.
II yanlıştır.
III olumsuz kiptir.
I ve III
Harici video
Videolar güvenilir kanallardan seçildi.
12) AYT Felsefe Kampı - Klasik Mantık - Erdal Aydemir - 2027
Benim Hocam
Başka anlatımlar
Yapay zeka öğretmen
Cevabı doğrudan söylemem. Takıldığın adımı yaz. İstersen sana ipucu veririm.
Fotoğraf bu sürümde okunmaz. Soruyu cümleyle yaz, ipucu kazanımın içinde kalır.
Özet
Geçerli çıkarımda sonuç, öncüller doğruysa doğru olmak zorundadır. Afirmasyon ve değilleme karıştırılmaz.
Kaydet, sonra tekrar sorulur.