9. sınıf · TYT
Oran ve orantı
Oran, iki niceliğin bölünmesidir. Orantı, iki oranın eşitliğidir. İçler dışlar çarpımı, doğru orantıda bilinmeyeni bulur.
Hakimiyet %0
Anlatım
Adım 1
Kısa anlatım
a/b = c/d yazısında içler b ve c, dışlar a ve d'dir. a·d = b·c. Sıra bozulursa çarpım da bozulur.
Adım 2
Nasıl ayırt edilir
Doğru orantıda biri artınca diğeri de artar. Ters orantıda biri artınca diğeri azalır. İşçi sayısı artınca süre azalır. Bu, ters orantıdır.
Adım 3
Örnek durum
3 kalem 45 lira ise 5 kalem 3/45 = 5/x eşitliğinden 3x = 225 ve x = 75 liradır. Birim fiyat 15 liradır.
Adım 4
Sınır
Birimler aynı türde kalmalıdır. Lira ile adet birbirine bölünüp birimsiz oran olur. İki farklı birimi toplamadan önce oran kurulur.
Günlük örnek
Üç simit 45 lira ise beş simit, aynı fırında 75 liradır. İndirim yoksa oran bozulmaz.
Çözümlü örnek
Zor
I. Oran 3/45 = 5/x diye kurulur. II. 3x = 225. III. x = 75. Birim fiyat 15 liradır. 3 kalem 45 lira ise 5 kalem kaç liradır?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Oran 3/45 = 5/x diye kurulur.
3x = 225.
x = 75. Birim fiyat 15 liradır.
75 lira
Kural
3/45 = 5/x ise x kaçtır?
Çözümü gösterÇözümü gizle
3x = 225, x = 75.
Sonuç: 75.
75
Sık hata
Biri artınca diğeri azalıyorsa oran nasıldır?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Ters orantıda çarpım sabittir.
Sonuç: ters.
ters
Kontrol
İçler dışlar çarpımında a/b = c/d ne verir?
Çözümü gösterÇözümü gizle
İçler ve dışlar çarpılır.
Sonuç: a·d = b·c.
a·d = b·c
Zor
Kalem sayısı ile fiyat, indirim yokken nasıldır?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Adet artınca tutar artar.
Sonuç: doğru orantı.
doğru orantı
Harici video
Videolar güvenilir kanallardan seçildi.
Oran Orantı - 1 | 29.Gün - 1.Video | 70 Günde TYT Matematik Kampı | 2026
Mert Hoca
Başka anlatımlar
Yapay zeka öğretmen
Cevabı doğrudan söylemem. Takıldığın adımı yaz. İstersen sana ipucu veririm.
Fotoğraf bu sürümde okunmaz. Soruyu cümleyle yaz, ipucu kazanımın içinde kalır.
Özet
Sık yapılan yanılgı
Sık yanılgı, ters orantıda da içler dışlar çarpımını aynı sırayla uygulamaktır. Ters orantıda çarpımlar eşittir: işçi × gün sabittir.
Kaydet, sonra tekrar sorulur.