İçeriğe geç

9. sınıf · TYT

Oran ve orantı

Oran, iki niceliğin bölünmesidir. Orantı, iki oranın eşitliğidir. İçler dışlar çarpımı, doğru orantıda bilinmeyeni bulur.

Hakimiyet %0

Anlatım

Adım 1

Kısa anlatım

a/b = c/d yazısında içler b ve c, dışlar a ve d'dir. a·d = b·c. Sıra bozulursa çarpım da bozulur.

Adım 2

Nasıl ayırt edilir

Doğru orantıda biri artınca diğeri de artar. Ters orantıda biri artınca diğeri azalır. İşçi sayısı artınca süre azalır. Bu, ters orantıdır.

Adım 3

Örnek durum

3 kalem 45 lira ise 5 kalem 3/45 = 5/x eşitliğinden 3x = 225 ve x = 75 liradır. Birim fiyat 15 liradır.

Adım 4

Sınır

Birimler aynı türde kalmalıdır. Lira ile adet birbirine bölünüp birimsiz oran olur. İki farklı birimi toplamadan önce oran kurulur.

Günlük örnek

Üç simit 45 lira ise beş simit, aynı fırında 75 liradır. İndirim yoksa oran bozulmaz.

Çözümlü örnek

Zor

I. Oran 3/45 = 5/x diye kurulur. II. 3x = 225. III. x = 75. Birim fiyat 15 liradır. 3 kalem 45 lira ise 5 kalem kaç liradır?

Çözümü göster
  1. Oran 3/45 = 5/x diye kurulur.

  2. 3x = 225.

  3. x = 75. Birim fiyat 15 liradır.

Sonuç:

75 lira

Kural

3/45 = 5/x ise x kaçtır?

Çözümü göster
  1. 3x = 225, x = 75.

  2. Sonuç: 75.

Sonuç:

75

Sık hata

Biri artınca diğeri azalıyorsa oran nasıldır?

Çözümü göster
  1. Ters orantıda çarpım sabittir.

  2. Sonuç: ters.

Sonuç:

ters

Kontrol

İçler dışlar çarpımında a/b = c/d ne verir?

Çözümü göster
  1. İçler ve dışlar çarpılır.

  2. Sonuç: a·d = b·c.

Sonuç:

a·d = b·c

Zor

Kalem sayısı ile fiyat, indirim yokken nasıldır?

Çözümü göster
  1. Adet artınca tutar artar.

  2. Sonuç: doğru orantı.

Sonuç:

doğru orantı

Harici video

Videolar güvenilir kanallardan seçildi.

Oran Orantı - 1 | 29.Gün - 1.Video | 70 Günde TYT Matematik Kampı | 2026

Mert Hoca

Başka anlatımlar

Yapay zeka öğretmen

Cevabı doğrudan söylemem. Takıldığın adımı yaz. İstersen sana ipucu veririm.

Fotoğraf bu sürümde okunmaz. Soruyu cümleyle yaz, ipucu kazanımın içinde kalır.

Özet

Sık yapılan yanılgı

Sık yanılgı, ters orantıda da içler dışlar çarpımını aynı sırayla uygulamaktır. Ters orantıda çarpımlar eşittir: işçi × gün sabittir.

Kaydet, sonra tekrar sorulur.

Bu konudan soru çöz