9. sınıf · Seçmeli
İslamiyet öncesi Türk kültürü
İslamiyet öncesi Türk toplumu bozkırda konargöçer bir düzen, sözlü hukuk ve atlı savaş örgütü kurdu. Orhun yazıtları bu düzenin yazılı tanığıdır.
Hakimiyet %0
Anlatım
Adım 1
Kısa anlatım
Orta Asya bozkırında geçim hayvancılığa bağlıydı. Ot ve su bitince oba yer değiştirirdi. Bu yüzden taşınabilir eşya ve at, kültürün merkezindedir. Kent suru bu düzenin zorunlu koşulu değildir.
Adım 2
Nasıl ayırt edilir
Töreli toplumda kağan, kurultay ve adalet birlikte anılır. Yazıtsız dönemde kural sözlüdür. Sözlü olmak, kuralın yokluğu demek değildir. Yemin ve tören kuralı hatırlatır.
Adım 3
Örnek durum
Orhun yazıtları 8. yüzyılda dikildi. Bilge Kağan ve Kül Tigin adına yazıldılar. Yazıt, devletin dağılma nedenini kendi ağzından anlatır. Destan ise aynı geçmişi kahramanlık diliyle taşır. İkisi aynı tür değildir.
Adım 4
Sınır
Manas, Oğuz Kağan ve türeyiş anlatıları sözlü kültürün ürünüdür. Tarih kaydı ile destan aynı cümle sanılmaz. Destanda olağanüstülük vardır. Yazıtta siyasi öğüt ağır basar.
Günlük örnek
Bir ailenin yaylaya çıkması, otlak bitince yer değiştiren eski geçimin küçük bir devamıdır.
Çözümlü örnek
Kolay
Konargöçer düzen neden yer değiştirirdi?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Geçim, otlağa bağlıydı.
Sonuç: ot ve su bitince.
İslamiyet öncesi Türk toplumu bozkırda konargöçer bir düzen, sözlü hukuk ve atlı savaş örgütü kurdu. Orhun yazıtları bu düzenin yazılı tanığıdır.
ot ve su bitince
Zor
Bir ailenin yaylaya çıkması, otlak bitince yer değiştiren eski geçimin küçük bir devamıdır. «İslamiyet öncesi Türk kültürü» için üç yargı var. I. Geçim, otlağa bağlıydı II. Sözlü olmak yokluk değildir III. «Oğuz Kağan destanının» bu konuda doğru sanılır. Hangileri doğrudur?
Çözümü gösterÇözümü gizle
I doğrudur. Geçim, otlağa bağlıydı.
II doğrudur. Sözlü olmak yokluk değildir.
III yanlıştır. Yazıtlar bu iki adla anılır.
I ve II
Sık hata
Konargöçer düzen neden yer değiştirirdi?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Geçim, otlağa bağlıydı.
Sonuç: ot ve su bitince.
ot ve su bitince
Kontrol
Sözlü töre ne demektir?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Sözlü olmak yokluk değildir.
Sonuç: yazılmasa da kural vardır.
yazılmasa da kural vardır
Zor
Orhun yazıtları kimin adını taşır?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Yazıtlar bu iki adla anılır.
Sonuç: Bilge Kağan ve Kül Tigin.
Bilge Kağan ve Kül Tigin
Harici video
Videolar güvenilir kanallardan seçildi.
7) İslamiyet Öncesi Kültür Uygarlık - 1 | Mehmet Celal ÖZYILDIZ - 2026
Retro Yayıncılık
Başka anlatımlar
Yapay zeka öğretmen
Cevabı doğrudan söylemem. Takıldığın adımı yaz. İstersen sana ipucu veririm.
Fotoğraf bu sürümde okunmaz. Soruyu cümleyle yaz, ipucu kazanımın içinde kalır.
Özet
Sık yapılan yanılgı
Sık yanılgı, İslamiyet öncesini kültürü olmayan bir boşluk sanmaktır. Dil, takvim, ordu ve yazıt o boşluğu doldurur. Tek bir çadır da bütün dönemi temsil etmez.
Kaydet, sonra tekrar sorulur.