İçeriğe geç

10. sınıf · TYT

Kimyasal bağ

Atomlar, elektronlarını paylaşarak ya da vererek bağ kurar. Bağ, bileşiği bir arada tutar.

Hakimiyet %0

Anlatım

Adım 1

İyonik bağ

Bir atom elektron verip artı iyon, diğeri elektron alıp eksi iyon olursa bağ iyoniktir. NaCl'de sodyum verir, klor alır. Soru «elektron geçti mi?» diye kurulur. Geçiş varsa paylaşım aranmaz.

Adım 2

Kovalent bağ

İki atom elektronları ortak kullanırsa bağ kovalenttir. H₂'de iki hidrojen aynı çifti kullanır. Ortak çift, atomlardan yalnız birinin özel malı sayılmaz; iki çekirdek de o çifti kullanır. Çifti tek atoma yazmak iyonik anlatımdır.

Adım 3

Elektronegatiflik

Elektronegatiflik, atomun bağ elektronlarını kendine çekme eğilimidir. Fark büyüdükçe çift bir tarafa kayar. Fark yoksa paylaşım dengededir. Flor, periyodik düzende bu çekimi en yüksek olanlardandır.

Adım 4

Polar ve apolar kovalent

H₂ ve Cl₂'de iki uç aynı türdendir. Çift ortaya yakındır. Bağ apolar kovalenttir. HCl'de klor, çifti kendine çeker. Bağ polar kovalenttir. Polar bağda elektron hâlâ ortaktır; tam bir iyon oluşmuş sayılmaz.

Adım 5

Lewis yapısı

Lewis yapısında element sembolünün çevresine değerlik elektronları konur. Ortak çift, iki sembolün arasında iki nokta ya da bir çizgidir. Bağ yapmamış elektronlar yalnız kendi atomunun yanında durur. Çizgi, bir çiftin kısaltmasıdır.

Adım 6

Metalik bağ

Metal atomları değerlik elektronlarını belirli bir çifte kilitlemez. Bu elektronlar metal katyonları arasında dolaşır. Bu ortaklaşa dolaşım metalik bağdır. Metalin elektriği iletmesi, dolaşan elektronlarla ilişkilidir.

Adım 7

Zayıf etkileşimler

Hidrojen bağı ve van der Waals etkileşimleri moleküller arasındadır. Suyun içindeki H–O bağı kovalenttir. Su moleküllerini birbirine tutan hidrojen bağı ise daha zayıftır. Molekül içi bağı, moleküller arası çekimle aynı kuvvette yazmak yanlıştır.

Günlük örnek

Sofra tuzunda sodyum ve klor iyonları birbirini çeker. Bu çekim iyonik bağdır.

Çözümlü örnek

Kolay

İki hidrojen atomu elektronlarını ortak kullanıyorsa bağın türü nedir?

Çözümü göster
  1. Elektron birinden diğerine geçmiyor.

  2. İkisi de aynı çifti kullanıyor.

  3. Bu paylaşım kovalent bağdır.

Sonuç:

Kovalent bağ

Orta

HCl'de klor, bağ elektronlarını hidrojenden daha çok kendine çeker. Bağ hangi türdedir?

Çözümü göster
  1. Elektronlar hâlâ ortaktır, tam aktarım yoktur.

  2. Çift klor tarafına kaymıştır.

  3. Kaymış ortak çift, polar kovalent bağdır.

Sonuç:

Polar kovalent

Zor

I. H₂ apolar kovalenttir. II. NaCl'de elektronlar ortak bir çifte yazılır. III. Metalik bağda değerlik elektronları metal katyonları arasında dolaşır. Hangileri doğrudur?

Çözümü göster
  1. H₂'de iki uç aynıdır. Çift kaymaz. I doğrudur.

  2. NaCl'de sodyum elektronu klora verir. Ortak çift yoktur. II yanlıştır.

  3. Metalik bağ, kilitli bir çift değil dolaşan elektronlardır. III doğrudur.

Sonuç:

I ve III

Kontrol

Elektronun bir atomdan diğerine geçmesi hangi bağı kurar?

Çözümü göster
  1. Biri verir, biri alır.

  2. Oluşan iyonlar birbirini tutar.

Sonuç:

iyonik

Zor

H₂ molekülündeki bağ neden kovalenttir?

Çözümü göster
  1. Aktarım yok.

  2. Ortak çift kovalent bağı kurar.

Sonuç:

elektronlar ortaktır

Harici video

Videolar güvenilir kanallardan seçildi.

10dk'da Kimyasal Bağlar

tonguç AKADEMİ

Başka anlatımlar

Yapay zeka öğretmen

Cevabı doğrudan söylemem. Takıldığın adımı yaz. İstersen sana ipucu veririm.

Fotoğraf bu sürümde okunmaz. Soruyu cümleyle yaz, ipucu kazanımın içinde kalır.

Özet

Bağ özeti

İyonik aktarım, kovalent paylaşım, metalik dolaşan değerlik elektronu. Zayıf etkileşim moleküller arasındadır.

Bağ özeti
ÖgeKarşılık
İyonik

Elektron bir atomdan diğerine geçer. NaCl.

Apolar

Elektronegatiflik farkı yok. H₂, Cl₂.

Polar

Çift, elektronegatifliği büyük atoma kayar. HCl.

Lewis

Değerlik elektronları sembolün çevresine konur. Ortak çift iki sembolün arasındadır.

Metalik

Değerlik elektronları metal katyonları arasında dolaşır.

Zayıf

Hidrojen bağı ve van der Waals, moleküller arasındadır. Molekül içi bağdan zayıftır.

Sık yapılan yanılgı

Ortak çifti tek atomun malı saymak. Polar bağı iyonik sanmak. Hidrojen bağını H–O kovalent bağı sanmak.

Kaydet, sonra tekrar sorulur.

Bu konudan soru çöz