İçeriğe geç

9. sınıf · TYT

Dalton'dan Bohr'a atom

Atom, çekirdekte proton ve nötron, çevrede elektron taşır. Modeller, deney arttıkça Dalton’dan Bohr’a doğru incelmiştir.

Hakimiyet %0

Anlatım

Adım 1

Dalton

Dalton atomu içi dolu, bölünmez bir küre gibi düşündü. Bu model elementi tanımladı ama elektronu göstermedi.

Adım 2

Thomson

Elektronun bulunması, atomun içinde negatif yük olduğunu gösterdi. Üzümlü kek benzetmesi, elektronları artı hamura gömer. Çekirdek henüz yoktur.

Adım 3

Rutherford

Altın levha deneyi, kütlenin küçük bir çekirdekte toplandığını gösterdi. Elektronlar çekirdeğin çevresindeki boşluktadır.

Adım 4

Bohr

Bohr, elektronu belirli enerji düzeylerine yerleştirdi. Düzey değişince ışık yayınlanır. Bu model tek elektronlu atomda işe yarar, çok elektronluda eksik kalır.

Adım 5

Tanecik

Proton +1, elektron −1, nötron yüksüzdür. Kütle numarası proton + nötrondur. Atom numarası proton sayısıdır.

Adım 6

İzotop

Aynı proton, farklı nötron izotoptur. Kimyasal davranış protona bağlıdır; nötron kütleyi değiştirir.

Günlük örnek

Bir mıknatısın demiri çekmesi, atomdaki yüklü taneciklerin düzeniyle ilgilidir; atom bölünmez bir bilye değildir.

Çözümlü örnek

Kolay

Atom numarasını hangi tanecik belirler?

Çözümü göster
  1. Proton sayısı değişince element değişir.

  2. Elektron iyonda değişebilir.

  3. Nötron izotopu ayırır.

Sonuç:

Proton

Kural

Kütle numarası 23, atom numarası 11 ise nötron kaçtır?

Çözümü göster
  1. Nötron = kütle − proton.

  2. 23 − 11 = 12.

  3. Elektron nötr atomda 11’dir.

Sonuç:

12

Sık hata

Rutherford deneyi neyi gösterdi?

Çözümü göster
  1. Taneciklerin çoğu levhadan geçti.

  2. Azı büyük açıyla saptı.

  3. Kütle küçük çekirdekte toplanmıştır.

Sonuç:

Çekirdeği

Kontrol

Nötr atomda proton 8 ise elektron kaçtır?

Çözümü göster
  1. Yükler dengededir.

  2. Elektron da 8’dir.

  3. İyon olsaydı bu eşitlik bozulurdu.

Sonuç:

8

Zor

I. Dalton modelinde elektron vardır. II. Atom numarası proton sayısıdır. III. İzotoplarda nötron sayısı farklıdır. Hangileri doğrudur?

Çözümü göster
  1. I yanlıştır: elektron Thomson ile öne çıktı.

  2. II elementin kimliğidir.

  3. III izotopun tanımıdır.

Sonuç:

II ve III

Harici video

Videolar güvenilir kanallardan seçildi.

7) TYT Kimya - 2.Ünite - Atomun Yapısı - Görkem ŞAHİN - 2026

Benim Hocam

Başka anlatımlar

Yapay zeka öğretmen

Cevabı doğrudan söylemem. Takıldığın adımı yaz. İstersen sana ipucu veririm.

Fotoğraf bu sürümde okunmaz. Soruyu cümleyle yaz, ipucu kazanımın içinde kalır.

Özet

Atom numarası proton sayısını verir. Sembol, elementi kısaltır.

Kaydet, sonra tekrar sorulur.

Bu konudan soru çöz