9. sınıf · TYT
Dalton'dan Bohr'a atom
Atom, çekirdekte proton ve nötron, çevrede elektron taşır. Modeller, deney arttıkça Dalton’dan Bohr’a doğru incelmiştir.
Hakimiyet %0
Anlatım
Adım 1
Dalton
Dalton atomu içi dolu, bölünmez bir küre gibi düşündü. Bu model elementi tanımladı ama elektronu göstermedi.
Adım 2
Thomson
Elektronun bulunması, atomun içinde negatif yük olduğunu gösterdi. Üzümlü kek benzetmesi, elektronları artı hamura gömer. Çekirdek henüz yoktur.
Adım 3
Rutherford
Altın levha deneyi, kütlenin küçük bir çekirdekte toplandığını gösterdi. Elektronlar çekirdeğin çevresindeki boşluktadır.
Adım 4
Bohr
Bohr, elektronu belirli enerji düzeylerine yerleştirdi. Düzey değişince ışık yayınlanır. Bu model tek elektronlu atomda işe yarar, çok elektronluda eksik kalır.
Adım 5
Tanecik
Proton +1, elektron −1, nötron yüksüzdür. Kütle numarası proton + nötrondur. Atom numarası proton sayısıdır.
Adım 6
İzotop
Aynı proton, farklı nötron izotoptur. Kimyasal davranış protona bağlıdır; nötron kütleyi değiştirir.
Günlük örnek
Bir mıknatısın demiri çekmesi, atomdaki yüklü taneciklerin düzeniyle ilgilidir; atom bölünmez bir bilye değildir.
Çözümlü örnek
Kolay
Atom numarasını hangi tanecik belirler?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Proton sayısı değişince element değişir.
Elektron iyonda değişebilir.
Nötron izotopu ayırır.
Proton
Kural
Kütle numarası 23, atom numarası 11 ise nötron kaçtır?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Nötron = kütle − proton.
23 − 11 = 12.
Elektron nötr atomda 11’dir.
12
Sık hata
Rutherford deneyi neyi gösterdi?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Taneciklerin çoğu levhadan geçti.
Azı büyük açıyla saptı.
Kütle küçük çekirdekte toplanmıştır.
Çekirdeği
Kontrol
Nötr atomda proton 8 ise elektron kaçtır?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Yükler dengededir.
Elektron da 8’dir.
İyon olsaydı bu eşitlik bozulurdu.
8
Zor
I. Dalton modelinde elektron vardır. II. Atom numarası proton sayısıdır. III. İzotoplarda nötron sayısı farklıdır. Hangileri doğrudur?
Çözümü gösterÇözümü gizle
I yanlıştır: elektron Thomson ile öne çıktı.
II elementin kimliğidir.
III izotopun tanımıdır.
II ve III
Harici video
Videolar güvenilir kanallardan seçildi.
7) TYT Kimya - 2.Ünite - Atomun Yapısı - Görkem ŞAHİN - 2026
Benim Hocam
Başka anlatımlar
Yapay zeka öğretmen
Cevabı doğrudan söylemem. Takıldığın adımı yaz. İstersen sana ipucu veririm.
Fotoğraf bu sürümde okunmaz. Soruyu cümleyle yaz, ipucu kazanımın içinde kalır.
Özet
Atom numarası proton sayısını verir. Sembol, elementi kısaltır.
Kaydet, sonra tekrar sorulur.