11. sınıf · TYT · AYT
Asit ve baz dengesi
Asit sulu çözeltide H⁺ verir, baz OH⁻ verir ya da H⁺ alır. pH 7 nötr, 7’den küçük asidik, 7’den büyük baziktir.
Hakimiyet %0
Anlatım
Adım 1
Asit
Arrhenius asidi suda H⁺ artırır. HCl kuvvetli asittir, suda büyük oranda iyonlaşır. Sirke asidi zayıf asittir, az iyonlaşır.
Adım 2
Baz
NaOH suda OH⁻ verir, kuvvetli bazdır. Amonyak zayıf bazdır, sudan H⁺ alarak OH⁻ üretir.
Adım 3
pH
pH = −log[H⁺]. [H⁺] = 10⁻³ ise pH 3’tür. pH bir birim düşünce H⁺ derişimi 10 kat artar.
Adım 4
Nötrleşme
Asit ile baz tuz ve su verebilir. HCl + NaOH → NaCl + H₂O. Eşit mol kuvvetli asit ve baz, çözeltiyi nötre yaklaştırır.
Adım 5
Kuvvet
Kuvvet, iyonlaşma oranıdır; derişim değildir. Seyreltik kuvvetli asit, derişik zayıf asitten daha çok iyon vermiş olabilir. Etiket okunmadan karar verilmez.
Adım 6
Güvenlik
Asit ve baz cilde zarar verir. Tadına bakarak ayırmak tehlikelidir. Turnusol ve pH kâğıdı bu iş için kullanılır.
Günlük örnek
Limon suyu mavi turnusolü kırmızıya çeker. pH’ı 7’nin altındadır.
Çözümlü örnek
Kolay
[H⁺] = 10⁻² ise pH kaçtır?
Çözümü gösterÇözümü gizle
pH = −log(10⁻²).
Sonuç 2’dir.
2, asidik bölgededir.
2
Kural
pH 7 neyi söyler?
Çözümü gösterÇözümü gizle
[H⁺] = 10⁻⁷.
25°C suda nötr kabul edilir.
Asit ya da baz baskın değildir.
Nötr
Sık hata
pH 3 ile pH 4 arasında H⁺ farkı nedir?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Bir birim, 10 kattır.
pH 3 daha asidiktir.
Derişim pH 3’te 10 kat fazladır.
10 kat
Kontrol
HCl + NaOH tepkimesinin ürünleri nedir?
Çözümü gösterÇözümü gizle
H⁺ ile OH⁻ su olur.
Na⁺ ile Cl⁻ tuz olur.
Ürün NaCl ve H₂O’dur.
NaCl ve su
Zor
I. pH 7 nötrdür. II. Kuvvet ile derişim aynı şeydir. III. HCl kuvvetli asittir. Hangileri doğrudur?
Çözümü gösterÇözümü gizle
I pH ölçeğidir.
II yanlıştır: kuvvet iyonlaşma oranıdır.
III HCl’nin sınıflamasıdır.
I ve III
Harici video
Videolar güvenilir kanallardan seçildi.
46) AYT Kimya - Sulu Çözeltiler - Asitler ve Bazlar - Görkem ŞAHİN - 2027
Benim Hocam
Başka anlatımlar
Yapay zeka öğretmen
Cevabı doğrudan söylemem. Takıldığın adımı yaz. İstersen sana ipucu veririm.
Fotoğraf bu sürümde okunmaz. Soruyu cümleyle yaz, ipucu kazanımın içinde kalır.
Özet
Asit suda H⁺ verir, baz OH⁻ verir. pH 7 nötr, 7’den küçük asidik, büyük baziktir.
Kaydet, sonra tekrar sorulur.