12. sınıf · TYT · AYT
Atatürk Dönemi İç İsyanlar
İTA.12.1.4TYMM 2024Atatürk Dönemi’nde meydana gelen iç siyasi gelişmelerin yeni Türk devletinin kurumsallaşmasındaki rolüne ilişkin özgün ürün üretebilme
Cumhuriyetin ilk yıllarında üç büyük iç sarsıntı vardır. Şeyh Said İsyanı 1925'tedir. İzmir suikast girişimi 1926'dadır. Menemen olayı 23 Aralık 1930'dadır ve Terakkiperver ya da Serbest Cumhuriyet Fırkası'nı kapatan olay değildir.
Hakimiyet %0
Anlatım
Adım 1
Şeyh Said
Şeyh Said İsyanı 13 Şubat 1925'te başladı ve 1925 Nisan'ında bastırıldı. İsyan, doğuda cumhuriyete ve inkılaplara karşı çıktı. 4 Mart 1925'te Takrir-i Sükûn Kanunu çıkarıldı. Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası 3 Haziran 1925'te kapatıldı. İsyan, Kurtuluş Savaşı'ndaki Çerkez Ethem ayaklanması değildir.
Adım 2
İstiklal mahkemeleri
Takrir-i Sükûn, hükümete geniş yetki verdi. İstiklal mahkemeleri yeniden işledi. Basın üzerinde sıkı denetim kuruldu. Bu kanun, 1924 anayasasının kendisi değildir. Çok partili denemenin kapanmasında bu ortam belirleyicidir.
Adım 3
İzmir suikastı
1926 Haziran'ında Mustafa Kemal'in İzmir yolculuğunda bir suikast hazırlandı. Girişim, Giritli olduğu ihbarıyla ortaya çıktı. Mustafa Kemal İzmir'e gitmedi. İzmir İstiklal Mahkemesi bir kısım sanığı mahkûm etti. Ankara mahkemesinde Kazım Karabekir, Ali Fuat ve Refet Paşa beraat etti.
Adım 4
Menemen
23 Aralık 1930'da Menemen'de bir grup cumhuriyet karşıtı ayaklandı. Yedek subay Mustafa Fehmi Kubilay ve iki bekçi öldürüldü. Olay, şeriat çağrısıyla anılır. Serbest Cumhuriyet Fırkası bu olaydan önce, 17 Kasım 1930'da kendi kendini kapatmıştı.
Adım 5
Sıra
Önce 1924'te Terakkiperver Fırka kuruldu. 1925 Şeyh Said ve Takrir-i Sükûn geldi, fırka kapandı. 1926'da İzmir suikastı görüldü. 1930'da Serbest Cumhuriyet Fırkası açılıp kapandı. Menemen, kapanıştan bir ay sonra, 23 Aralık 1930'dadır.
Günlük örnek
Bir binanın yangın merdiveni, kapının kendisi değildir. İsyanlar rejimi sarstı. Partilerin kapanma günleri ayrı bir konunun tarihidir.
Çözümlü örnek
Kolay
Şeyh Said İsyanı hangi yıl başladı?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Yıl 1925'tir.
Başlangıç şubattır.
Takrir-i Sükûn 4 Mart 1925'tir.
1925
Orta
Menemen olayı hangi gündür ve kim öldürüldü?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Gün 23 Aralık 1930'dur.
Öldürülenler Kubilay ve iki bekçidir.
Serbest Fırka bu günden önce kapanmıştır.
23 Aralık 1930, Kubilay
Suikast
1926 İzmir suikast girişiminde Mustafa Kemal İzmir'e gitti mi?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Girişim haziran 1926'dadır.
İhbar üzerine yolculuk değişti.
Mustafa Kemal İzmir'e gitmedi.
Hayır, gitmedi
Fırka
Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası hangi gün kapatıldı?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Şeyh Said 1925'tedir.
Takrir-i Sükûn 4 Mart 1925'tir.
Fırka 3 Haziran 1925'te kapatıldı.
3 Haziran 1925
Zor
I. Menemen olayı Serbest Cumhuriyet Fırkası'nı kapattı. II. Şeyh Said İsyanı 1925'tedir. III. İzmir suikast girişimi 1926'dadır. Hangileri doğrudur?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Fırka 17 Kasım 1930'da kendi kapandı. I yanlıştır.
Şeyh Said şubat 1925'tedir. II doğrudur.
Suikast girişimi 1926 haziranındadır. III doğrudur.
II ve III
Harici video
Videolar güvenilir kanallardan seçildi.
Atatürk Dönemi İç Politika | AYT Tarih #Kamp2022
tonguç KAMPÜS SÖZEL
Başka anlatımlar
Yapay zeka öğretmen
Cevabı doğrudan söylemem. Takıldığın adımı yaz. İstersen sana ipucu veririm.
Fotoğraf bu sürümde okunmaz. Soruyu cümleyle yaz, ipucu kazanımın içinde kalır.
Özet
Sık yapılan yanılgı
Menemen'in Serbest Fırka'yı kapattığını yazmak tarihi ters çevirir. Fırka 17 Kasım 1930'da kapandı. Menemen 23 Aralık 1930'dadır. Şeyh Said'i 1919 işgal isyanı sanmak da yanlıştır. O, cumhuriyet kurulduktan sonraki 1925 olayıdır.
Kaydet, sonra tekrar sorulur.