12. sınıf · TYT · AYT
Altı ilke
İTA.12.2.5TYMM 2024Türk modernleşmesinin Atatürk ilkelerinin oluşumuna etkisini yorumlayabilme
Altı ilke cumhuriyetçilik, milliyetçilik, halkçılık, devletçilik, laiklik ve inkılapçılıktır. 1931'de CHP programına girdiler. 5 Şubat 1937'de 1924 anayasasına yazıldılar. 1924 anayasasının ilk metninde «laik» sözü yoktur.
Hakimiyet %0
Anlatım
Adım 1
Cumhuriyetçilik
Egemenlik milletindir ve onu meclis kullanır. Cumhurbaşkanını meclis seçer. İlke, padişahın veya halifenin onayıyla yönetim demek değildir. 29 Ekim 1923 bu ilkenin siyasal karşılığıdır.
Adım 2
Milliyetçilik
Bağ, ortak vatandaşlıktır. İlke, dili ve tarihi inkâr etmez. Başka bir milleti düşman ilan etmek de bu ilkenin tanımı değildir. Misak-ı Milli sınırında birlikte yaşayanlar aynı siyasi milletin üyesidir.
Adım 3
Halkçılık
Kanun önünde imtiyaz yoktur. İlke, toplumu ayrıcalıklı zümrelere bölmez. Herkesin aynı mesleği yapması diye bir madde de yoktur. Eşit vatandaşlık, tek tip insan dayatması değildir.
Adım 4
Devletçilik
Özel girişim demiryolu ve ağır sanayii tek başına kuramadı. Devlet o boşluğa girdi. İlke, bakkalı kapatmak değildir. I. Beş Yıllık Sanayi Planı bu ilkenin ekonomi karşılığıdır.
Adım 5
Laiklik
Din ve devlet işi ayrılır. İbadet yasaklanmaz. 1924 anayasasında devletin dini İslam diye duruyordu. Bu madde 1928'de çıkarıldı. «Laik» sözü anayasaya 5 Şubat 1937'de girdi.
Adım 6
İnkılapçılık
Kurum, çağın ihtiyacına göre değişir. İlke, her gün bir kanun değiştirmek değildir. İşe yaramayan kurumun yerinde tutulmamasıdır. Harf, medeni kanun ve öğretim birliği bu değişmenin örnekleridir. Örnek, ilkenin kendisi değildir.
Günlük örnek
Bir takımın altı kuralı vardır: kaptan kim, forma kimin, sıra kime, kasa nasıl dolar, hakem ile oyuncu ayrı mı, kural çağ değişince yenilenir mi. İlke, tek bir maçın skoru değildir.
Çözümlü örnek
Kolay
Altı ilke anayasaya hangi gün yazıldı?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Yıl 1937'dir.
Gün 5 Şubat'tır.
1924 metninin ilk hâlinde laik sözü yoktu.
5 Şubat 1937
Orta
Devletçilik neyi söyler?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Özel girişim her işi tek başına kaldırmadı.
Devlet o alanda üretime girdi.
Her dükkânın kapatılması değildir.
Yetmeyen yerde devletin üretmesidir
Laiklik
1928'de anayasadan çıkan madde neydi?
Çözümü gösterÇözümü gizle
1924'te devletin dini İslam diye yazılıydı.
Bu madde 1928'de çıkarıldı.
Laik sözü 1937'de eklendi.
Devletin dini İslam maddesi
Halkçılık
Halkçılık hangi ayrıcalığı reddeder?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Kanun önünde imtiyaz yoktur.
Zümreye göre ayrı hukuk yoktur.
Tek meslek dayatması bu ilke değildir.
Kanun önünde imtiyaz
Zor
I. Altı ilke 1924 anayasasının ilk metnindedir. II. Laik sözü 5 Şubat 1937'de anayasaya girdi. III. Devletçilik, özel girişimin yetmediği alanda devletin üretime girmesidir. Hangileri doğrudur?
Çözümü gösterÇözümü gizle
1924'ün ilk metninde altı ilke yoktu. I yanlıştır.
Laik sözü 1937'dedir. II doğrudur.
Devletçilik bu boşluğu doldurur. III doğrudur.
II ve III
Harici video
Videolar güvenilir kanallardan seçildi.
20) TYT Tarih - Atatürkçülük ve Türk İnkılabı - Gökhan ÖZ - 2026
Benim Hocam
Başka anlatımlar
Yapay zeka öğretmen
Cevabı doğrudan söylemem. Takıldığın adımı yaz. İstersen sana ipucu veririm.
Fotoğraf bu sürümde okunmaz. Soruyu cümleyle yaz, ipucu kazanımın içinde kalır.
Kaydet, sonra tekrar sorulur.