10. sınıf · TYT
Etik ikilem
Etik, iyi ve doğru eylemin gerekçesini sorar. İkilemde hangi değerin neden öne alındığı söylenir.
Hakimiyet %0
Anlatım
Adım 1
İyi
Etik, «bu iş iyi midir» diye sorar. Beğeni ile ahlaki gerekçe aynı değildir.
Adım 2
Ödev
Ödev, sonuç hoşa gitmese de yapılması gerekeni söyler. Sözünü tutmak bir ödev örneğidir.
Adım 3
Sonuç
Sonuççu bakış, eylemin doğurduğu iyiliğe bakar. Ödev bakışı, eylemin kendisine bakar. İkisi aynı kararı vermeyebilir.
Adım 4
Erdem
Erdem, tekrar eden iyi huydur. Tek bir doğru iş, karakteri tek başına bitirmez.
Adım 5
İkilem
İki değer aynı anda tam korunamazsa gerekçe seçilir. «Bence» dayanak değildir.
Adım 6
Evrensel deneme
Aynı gerekçeyi herkes kullansaydı ne olurdu diye sormak, ölçüyü genişletir. Yalnız kendine işleyen kural dar kalır.
Günlük örnek
Söz vermek bir değerdir. Birinin zarar görmesini engellemek başka bir değerdir. İkisi çatışınca ikilem doğar.
Çözümlü örnek
Kolay
Etik ikilem ne zaman doğar?
Çözümü gösterÇözümü gizle
İki değer vardır.
İkisi birden tam korunamaz.
Tek renk seçmek ikilem değildir.
İki değer çatışınca
Kural
«Bence doğru» neden gerekçe sayılmaz?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Dayanak yoktur.
Hangi değer ağırdır belli değildir.
Neden cümlesi gerekir.
Dayanak söylemediği için
Sık hata
«Can güvenliği sözden önce gelir» diyen neyi öne alır?
Çözümü gösterÇözümü gizle
İki değer sıralanır.
Zararı engellemek öndedir.
Söz silinmez, geride kalır.
Zararı engellemeyi
Kontrol
Erdem neden tek bir işten ibaret değildir?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Huydur, tekrardır.
Bir doğru iş başlangıçtır.
Karakter sürede görünür.
Tekrar eden huy olduğu için
Zor
I. Etik, iyinin gerekçesini sorar. II. Ödev ile sonuç her zaman aynı kararı verir. III. İkilemde dayanak gerekir. Hangileri doğrudur?
Çözümü gösterÇözümü gizle
I etiğin sorusudur.
II yanlıştır: ayrı bakışlar ayrılabilir.
III gerekçesiz seçim askıda kalır.
I ve III
Harici video
Videolar güvenilir kanallardan seçildi.
12 Etik ve Ahlaki İkilem | Felsefenin Zor Soruları
İşte Budur · 10:10
Başka anlatımlar
Yapay zeka öğretmen
Cevabı doğrudan söylemem. Takıldığın adımı yaz. İstersen sana ipucu veririm.
Fotoğraf bu sürümde okunmaz. Soruyu cümleyle yaz, ipucu kazanımın içinde kalır.
Özet
Etik ikilem, iki değerin aynı anda tam korunamadığı durumdur. Gerekçe seçimi taşır.
Kaydet, sonra tekrar sorulur.